Maandelijks archief: september 2013

Speech raad financien

Nadat mijn vader in de jaren vijftig in het verlichte Amsterdam theologie had gestudeerd, werd hij in de jaren zestig beroepen in het Friese Stavoren en Hindeloopen. Vanaf de kansel gaf hij de gemeente mee dat de slang in het paradijs niet echt tot Eva had gesproken. Die passages uit de Bijbel moest men niet letterlijk nemen, zo zei hij, men moest zoeken naar de boodschap erachter.

De gemeenteleden van Hindeloopen konden dit niet verkroppen en waren tezeer aan het dogma gehecht dat er echt sprake is geweest van een slang die daadwerkelijk sprak, dat mijn vader aldaar niet gehandhaafd kon worden als predikant, en met zijn gezin neerstreek in Amsterdam, in Tuindorp Oostzaan. 

Een zelfde gevoel wat mijn vader in Friesland moet hebben gehad in die jaren, bekruipt mij weleens bij het lezen van de  krant. Alles wat met schulden te maken heeft wordt dogmatisch benaderd en in een kwaad daglicht gesteld. Of het nu gaat om de private schulden zoals de hypotheekschuld of de publieke schulden van staat en stad, alles is per definitie slecht. Dit schuldfetisjisme zien we zowel bij de televisie economen die niet nalaten ons verder en verder de recessie in te praten als bij sommige politieke partijen. Deze predikers van de schulddogmatiek citeren doorgaans selectief uit het staatshuishoudboekje. Cijfers die niet zo vaak langskomen op televisie zijn die van de spaargelden. De spaargelden die Nederlanders op de bank aanhouden zijn de afgelopen 10 jaar verdubbeld naar ruim 330 miljard euro. Daarnaast hebben we ruim 1,1 biljoen euro gespaard voor ons pensioen, ruim 180% van ons bruto binnenlands product. Dit is veel meer dan enig ander Europees land. Totaal bedraagt ons spaarsaldo 26% van ons BBP. Hiermee is dit het hoogste van de hele westerse wereld, op Zwitserland (banktoerisme) en Noorwegen (olie) na. Onze economische cijfers zijn in internationaal opzicht minder rooskleurig: consumptie en economie stabiliseren in de ons omliggende landen of laten groei zien, terwijl Nederland de derde recessie op rij ondergaat en zich hiermee schaart in het wat wonderlijke gezelschap van landen als Griekenland, Spanje en Ierland.

Neem ik u van Friesland en Europa weer mee terug naar Amsterdam en de nu voorliggende nota ‘Sturen op balans‘. Gezien bovenstaande context zijn wij hier blij mee en ik zal u zeggen waarom.

Arco Verburg, die ik helaas wegens zijn gezondheidsomstandigheden de komende tijd zal vervangen, heeft altijd gehamerd op transparantie en flexibiliteit als het gaat om de gemeentelijke financiën. Dit geldt eens te meer voor de gemeentelijke bezittingen en schulden. Te lang zijn er allerlei impliciete keuzes gemaakt in de gemeentelijke organisatie die onze balanspositie beinvloed. Welke noodzaak is er bijvoorbeeld om bussen op je balans aan te houden? Toch is het zo. Haast zonder dat we het doorhadden zijn bepaalde balansposten gegroeid. Het is goed dat we daar met deze nota een eind aan maken en voortaan bewust keuzes kunnen maken.

Ook zijn wij blij met de ruimte die de nota op dat punt nu nog biedt. Wij nemen nog geen definitieve besluiten op de precieze wijze waarop een en ander vorm dient te krijgen. En, erg belangrijk, de nota biedt ruimte om te investeren, zoals wethouder Hilhorst ook bij de presentatie aangaf.

Uitgangspunt voor ons is dat het feit dat de gemeente in staat is te lenen ons een wapen in handen geeft tegen de crisis. Door dit slim in te zetten kunnen we, in een tijd waarin over de hele linie de particuliere investeringskracht vermindert of verdwijnt, toch maatschappelijke effecten teweeg brengen. Dit wapen mogen we ons niet uit handen laten slaan.

De fracties van D66, VVD en CDA hebben zich in diverse stukken uitgesproken voor het terugbrengen van schulden an sich. Ik kan mij niet aan de indruk onttrekken dat zij niet beseffen wat dit dogma betekent. Neem nu het verkiezingsprogramma van D66 dat gisteren gepresenteerd is. Willen zij rentemeevallers gebruiken om schuld af te lossen, dat hadden wij bij de kadernota een amendement moeten zien met een bezuiniging van 38 miljoen op de begroting 2014. Om de komende jaren de schuld daadwerkelijk terug te brengen missen wij in de financiele paragraaf van D66 de nadere specificering van meer dan 1,3 miljard aan bezuinigingen die daar de komende jaren voor nodig is. Het verkiezingsprogramma van D66 vertelt op dat punt nu twee verhalen: we willen investeren en we willen de schuld terugbrengen. Twee verhalen die niet goed samen gaan, het was sterker geweest als u echt zou kiezen. Daarnaast worden er door D66 nog meer utopien geclaimt in hun program. Zo maken zij zich druk dat door het college ‘voor honderden miljoenen’ ingeteerd is op reserves en ‘het college niet bij machte bleek de uitgaven te beperken’. De realiteit is dat tot 2016 460 miljoen wordt bezuinigd door het collegebeleid en dat de afgelopen jaren de eerder afgesproken reserves zijn gehaald (bron: ‘Integrale bezuinigingsmonitor’ van 6 juni 2013). Is er onttrokken aan reserves? Jazeker, dat geldt was namelijk bedoeld voor de bijbehorende uitgaven en daarvoor gereserveerd. U zou kwaad moeten zijn als het college dat geld niet had uitgegeven, dat was gewoon gedekt binnen de begroting. Tot slot spreekt het D66 programma ronkende taal over het terugbrengen van jeugdwerkloosheid. Maar dit voorjaar nog vond u een investering van 2,5 miljoen euro in de bestrijding van jeugdwerkloosheid die wij hadden voorgesteld niet nodig omdat het de rentelast met 1,5 ton per jaar zou doen stijgen. 

De PvdA heeft zich de afgelopen jaren en zal zich de komende jaren blijven inzetten voor een solide begroting. Daarom hebben we deze periode ook veel bezuinigd met soms pijnlijke keuzes. Maar ik ben er trots op dat we dit pragmatisch, transparant, realistisch en eerlijk doen en tegelijkertijd de investeringen in een sterkere stad niet op slot hebben gezet door dogmatiek van sprekende slangen of schuldfetisjisme. De nota sturen op balans is een volgend element in dit bouwwerk, waarvan wij de nadere uitwerking langs de hierboven beschreven lijnen zullen toetsen.

 

 

5 reacties

Opgeslagen onder Zonder categorie