Maandelijks archief: februari 2012

Foto’s!

copyright Saskia Bagchus

Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Roman

Bang voor je brein

Op 12 juni 2005 vaart Appie Luchies, een bejaarde Jordanees, door het Noord-Hollands kanaal. Ooit gegraven om de Amsterdamse haven te verbinden met de open zee zonder de beslommeringen van het eiland Pampus, is het nu nog slechts een recreatieve route. Die ochtend heeft hij een man ontmoet, Wilhelm Schippers, die hij uitnodigt met hem mee te varen. Appie Luchies vaart onder de lage bruggetjes van Noord richting Waterland, met weinig meer aan boord dan koffie, een asbak, wat gereedschap, een hamer.

Aan boord blijft het niet zo gezellig als het tochtje begon. Waarom het zo’n zooitje aan boord is, vraag Wilhelm Schippers. Omdat er hier geen vrouw is, zegt Appie Luchies.

Met een hamer, een asbak en een mesje takelt Schippers Appie Luchies toe. Reeds nadat hij zijn schedel heeft verbrijzeld, slaat hij in op zijn benen, zijn knieeen, hij slaat en hij slaat en hij blijft maar slaan.

De dag ervoor was Schippers gevlucht tijdens een verlof uit de TBS-kliniek Veldzicht. Uit onderzoek naar het brein van mensen die een dergelijk delict hebben gepleegd blijkt dat er iets niet goed is met de Amydala, een amandelvormige kern van het limbisch systeem. Deze is kleiner en vertoont minder activiteit. Dat psychopaten hierdoor een gebrek aan angst hebben is al sinds 1957 bekend.

Tevens zijn de verbindingen naar de prefrontale cortex verstoort. Het ventromediale deel daarvan functioneert als moreel centrum.

Dat meent althans John Winkle, neurowetenschapper, woonachtig in datzelfde Waterland werkzaam op de VU en, wat het meest zorgelijk is, behept met een dochter die tot overmaat van ramp een vriend blijkt te hebben.

John Winkle doet onderzoek naar de moraal. Volgens de Dikke van Dale is onze moraal ‘onze voorstelling van goed en kwaad’.

Let op deze toevoeging: voorstelling. Blijkbaar ziet de Van Dale de moraal niet als een universeel iets, dat voor iedereen altijd geldt.

Ook John Winkle is deze mening toegedaan. De moraal is niet iets abstracts dat van buiten komt, zoals de meeste religies door de eeuwen heen gezegd hebben. Noch is het iets dat groepen onderling wel even kunnen uitzoeken, desnoods ten kostte van een individu, waar bijvoorbeeld islamitische vrouwen die volgens de groepsdruk een burka moeten dragen ondervinden.

Nee, volgens John Winkle is de moraal individueel bepaald, gelokaliseerd in onze ventromediale prefrontale cortex. Als wij weten hoe dit werkt en wat er soms aan mankeert kunnen wij slechte mensen goed maken, criminaliteit voorkomen in plaats van oplossen en met deze kennis kunnen wij tevens het individu bevrijden van de groepsdruk, elke jeugdige kans geven op een eerlijk leven, ofwel: de ultieme emancipatie.

Typisch iets voor de linkse kerk, zou je zeggen.

Toch was het deze linkse kerk die zich begin jaren 80 tegen dit idee verzette toen Wouter Buikhuisen onerzoek wilde doen naar ons brein en de neurobiologische oorzaken van crimineel gedrag.

Gelukkig is ook in ons land het onderzoek dapper doorgegaan, zoals Menno Kruk die ik uitgebreid sprak voor het schrijven van mijn boek. Hij ontdekte bij ratten een ‘negative feedback loop’: een zelfversterkend mechanisme van agressie, die mogelijk een aanvullende verklaring vormt voor het feit dat TBS-patient Schipppers maar door bleef slaan met zijn hamer.

De vraag waar we vandaag voor staan is welke geheimen ons brein nog meer bevat. Wat weten we uit de neurowetenschap, wat kunnen we hiervan toepassen in onderwijs, welzijn, criminaliteitsbestrijding en, is het wenselijk dat wij dat doen?

Het gaat hierbij om vragen als:

– Heeft het zin om hogere straffen aan jeugdige individuen uit te delen, of creeeren we hier alleen maar slechtere mensen mee?

– Zijn alle mensen te verbeteren, of is er een groep die wij als verloren moeten beschouwen?

– Wat zijn de culturele componenten van onze moraal?

– Hoe besteden wij ons belastinggeld in welzijn en onderwijs en heeft dit eigenlijk wel zin, of bereiken we hier toch alleen maar de good guys mee?

Voor deze vragen hebben wij vanmiddag een paar fantastische gasten weten te vinden, waardoor wij vandaag ongetwijfeld antwoord krijgen op de vraag, of wij bang moeten zijn voor ons brein of dat er nog een braakliggend terrein aan mogelijkheden ligt om mensen en daarmee de maatschappij te verbeteren.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Roman

In de boot

Voor de bovengemiddeld geinteresseerde: interview met ondergetekende in de boot van rob zwetsloot: Klik hier bij Salto on demand

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Zonder categorie

Debat ‘Bang voor je brein?’

Naar aanleiding van het verschijnen van mijn debuutroman ‘Het ongrijpbare gelijk van John Winkle’ heb ik samen met De Nieuwe Boekhandel een debat georganiseerd over de thematiek die ook terugkomt in mijn boek.

 * Wat zijn de meest recente inzichten uit de neurowetenschap die relevant zijn voor criminaliteitsbestrijding en jeugdbeleid?

* Wat kunnen we toepassen in de praktijk van politie, justitie, welzijnswerk en onderwijs?

* Is dat wenselijk?

Hierover treden de volgende panelleden met elkaar in debat:

* Ybo Buruma, lid van de Hoge Raad

* Ahmed Marcouch, lid van de Tweede Kamer, voormalig politieagent en stadsdeelbestuurder

* Martijn van den Heuvel, als neurowetenschapper aan het Universitair Medisch Centrum te Utrecht, gespecialiseerd in hersenonderzoek en neuropsychiatrie

* Onder leiding van Rob Oudkerk, directeur van ‘De Jeugdfabriek’ en netwerkorganisatie voor wetenschap en praktijk

Het debat vindt plaats op vrijdag 24 februari, van 16.30 uur tot 18.00 uur in De Nieuwe Boekhandel, Bos en Lommerweg 227 te Amsterdam.

Inloop vanaf 16.00 uur.

Klik hier voor meer informatie over mijn roman en bestellingen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Zonder categorie

Erfpacht – inbreng commissie

Het stelsel van voortdurende erfpacht zoals wij dat in Amsterdam kennen ken veel voordelen, waaronder een eerlijke verdeling van waardeontwikkeling en de mogelijkheid ook in de toekomst de stad te blijven (her)ontwikkelen, maar stellen verbeteringen voor in de praktische uitvoering. PvdA blijft dus voorstander van het stelsel van erfpacht zoals wij dat nu kennen. De argumenten hiervoor zijn de volgende.

1. Erfpacht is een middel om de toevallige stijging van grondwaarde ten goede te laten komen aan de gemeenschap. Dit is onder andere een verdelingskwestie: huurders moeten elk jaar meer huur betalen (inflatiecorrectie), kopers zien de waarde van hun huis juist stijgen.

2. Los van de verdelingskwestie, is grond een goede, economische efficienten eerlijke basis als grondslag voor belastingen. De eerste economen (de fysiocraten rond de franse arts Quesnay) wezen daar reeds op en onlangs schaarde het CPB onder leiding van Coen Teulings onder hen in hun publicatie Stad en Land.

3. Hoewel minder urgent dan in de tijd van invoering door de liberaal Treub, blijft erfpacht een goed middel in ons ruimetelijk ordenings-beleid. In erfpachtcontracten kan men vaak meer regelen dan in bestemmingsplannen. Bijvoorbeeld als het gaat om het beschermen van kwetsbare winkels in de 9 straatjes en vergelijkbare buurten is erfpacht een goed middel om te komen tot een goeie branchering en hiermee winkelstraten vitaal te houden. Ook voor andere RO-doeleinden blijkt erfpacht zeer effectief. Zo blijkt het in de praktijk een veel werkbaarder alternatief voor het opstellen van een exploitatieplan dat volgens nieuwe wet ruimtelijke ordening verplicht is bij grondexploitaties dat bedoeld is als een middel om investeringen in een gebied te verhalen op degenen die daarvan profiteren, maar in de praktijk zeer ingewikkeld werkt, i.t.t. het erfpachtstelsel.

4. Doordat de waardestijging ten goede komt aan de gemeenschap stelt het ons in staat de stad ‘bij te houden’ en verder uit te bouwen. Zo was de stedelijke vernieuwing in de westelijke tuinsteden nooit mogelijk geweest zonder de erfpachtinkomsten. Dit houdt de stad leefbaar en daar profiteren uiteindelijk alle Amsterdammers, ook degenen die relatief veel erfpacht betalen, van.

Uit de expertmeeting die in de vorige commissievergadering was georganiseerd bleek ook dat de voordelen moeilijk op andere wijze of met andere instrumenten bereikt kunnen worden.

 Zijn er dan geen nadelen? Natuurlijk wel. De canonverhogingen bij einde tijdvak kunnen op individueel niveau fors uitpakken.

De PvdA ziet in elk geval drie verbeterpunten binnen het bestaande stelsel:

a. Bij aflopend tijdvak weten mensen pas laat wat de nieuwe canon wordt. Dit geeft onzekerheid, zowel voor de eigenaar als voor de hypotheekverstrekker. Erfpachters zouden de mogelijkheid moeten hebben om vijf jaar voor afloop einde tijdvak te weten wat de nieuwe canon wordt. (dit kan tegen een fictieve indexatie van de laatste vijf jaar van het lopende tijdvak). Uit meeting met experts, waaronder lieden van banken, bleek dat dit ook het ‘probleem’ van de banken oplost: zij zijn niet perse tegen waardestijging verrekenen in canon, als ze maar weten hoeveel dat is op het moment dat zij hypotheek verstrekken.

b. Lage en lage middeninkomens kunnen geconfronteerd worden bij einde tijdvak met een canon verhoging die zij op basis van hun inkomen niet kunnen betalen. Hiervoor bestaat een subsidieregeling. Deze subsidieregeling wordt echter zelden gebruikt. De PvdA wil dan ook een hervorming van deze subsidieregeling, zodanig dat hij beter aansluit op de situatie van mensen en betere communicatie over deze regeling. Een idee dat hierbij betrokken kan worden is het ‘opsparen’ van nog te betalen erfpacht voor mensen die dat op dit moment vanwege hun inkomen niet kunnen betalen. Als het goed is komt dat alleen voor als de waarde van het huis fors is gestegen sinds men het in bezit heeft gekregen, maar dit is geen cash dat op de bank staat. In dit geval zou men voor een deel van de canon uitstel van betaling kunnen tot het moment dat men de waardestijging incasseert.

c. De communicatie over de canonverhogingen moet beter en transparanter; dit kan ook gezien enkele voorbeelden die wij van experts kregen. Zo is er een grondrentenier die pacht aan boeren en huizen in dorpen die elk half jaar een overzicht stuurt met de waardeontwikkeling en wat dit betekent voor canon einde tijdvak. Uit de expertmeeting bleek dat experts het vaak niet eens zijn over de methode om te komen tot de juiste waarde – dat moet toch op te lossen zijn. Vergelijk het met de NHG (Nationale Hypotheek Garantie): daar kun je op een website inkomen en waarde van je huis invullen, en dan zie je precies welke rente je betaald. Een dergelijke website moet er ook voor erfpacht komen.

 

1 reactie

Opgeslagen onder Zonder categorie