De stelling van Amsterdam

De stelling van Amsterdam, kent u die?

Vanaf 1880 is men hieraan gaan bouwen: de laatste verdedigingslinie van ons land waar men zich terug zou kunnen trekken bij een aanval, achter een veilige waterlinie. Een verdomd goed idee. In 1880. In de eerste wereldoorlog was het bijna af, maar bleven wij gelukkig neutraal. En de tweede wereldoorlog werd als bekend heel anders uitgevochten dan het type oorlogen waarvoor de fortificaties gebouwd werden.

Gebruikt is deze de waterlinie nooit. De unesco was zo vriendelijk ze op de werelderfgoedlijst te zetten. Dat trekt bezoekers. En schept verplichtingen.

Een van die verplichtingen is dat men het erfgoed goed moet behouden. Dat lukt bij het ene fort beter dan het andere en men zoekt naar creatieve mogelijkheden om dit te regelen. Zo is er een fort waar Amsterdamse jongeren aan werken om het te behouden. In een ander fort was ik vrijdag op bezoek.

Dat had te maken met een toestand die zich daar voordoet rond de bouw van een bungalowpark. Dit is een plan van het recreatieschap, waarmee men het opknappen van het fort wil financieren.

* Voetnoot: wat is een recreatieschap? Een recreatieschap is een samenwerkingsverband tussen enkele overheden (‘gemeenschappelijke regeling’) die een bepaald recreatiegebied onderhouden. In recreatiegebied Spaarnwoude hebben gemeente Amsterdam, Velsen, Haarlem, Haarlemmerliede en provincie Noord-Holland allemaal 1 stem.

 

Bruggetje in Spaarndam

 

Gaan we verder.

Een groep omwonenden is tegen het plan. Voornaam punt van zorg is het bruggetje hier links en de rest van het weggetje door Spaarndam. Daar zou het te druk worden. Verder hebben de bewoners liever een plan waar de direct omwonenden ook meer aan hebben zoals een speelbos voor kinderen. En ze hebben meer interessante ideeën zoals het vestigen van ruimte voor creatieve bedrijven of kunstenaars.

Inderdaad zijn het weggetje en het bruggetje heel smal, zoals te zien op de foto.

Een oplossing voor het te kleine weggetje door Spaarndam zou overigens m.i. ook gezocht moeten worden bij het plan dat de bewoners voorstellen. Te denken valt aan een systeem met beperkte toegankelijkheid van de verbinding door Spaarndam, bijvoorbeeld alleen voor bewoners.

Het idee van het recreatieschap is om bij de bouw van het bungalowpark het verkeer noordwaarts te ontsluiten (dan takt het ‘benoorden’ Spaarndam aan op de A9 en komt dus niet door Spaarndam.)

 

 

Landje van Gruijters

 

We liepen verder door het gebied met enkele tientallen raadsleden uit de gemeentes van het recreatieschap. Hier links ziet u het ‘Landje van Gruijters’ waar we langs komen, een van de uiterwaarden van het Ij. Heel mooi. Er maken allemaal bijzondere beesten gebruik van deze natuur (ik ben de namen vergeten).

Naast de kwestie van het verkeer is er veel te doen om het ‘schootsveld’. Dat is het gebied voor het fort waar de kanonnen naar waren gericht. Dat zat allemaal heel vernuftig in elkaar, de schootsafstand was precies tot aan het volgende fort, zodat de forten elkaar konden verdedigen. Op dit schootsveld groeien nu echter bomen. Mag niet, zeggen de cultuur-historici: dat moet in oude glorie hersteld worden, een schootsveld met bomen is geen schootsveld. Niets daarvan, zeggen de natuurliefhebbers: zonde om al die bomen te kappen. Daarnaast zijn er in de jaren 50 opslagplaatsen gebouwd op dit schootsveld. De bungalows zouden her en der verspreid op het schootsveld komen te liggen in de plannen van het recreatieschap, in de plaats van deze gebouwen uit de jaren 50, waardoor per saldo de bebouwing niet toe zou nemen.

 

 

En toen kwamen we bij het ‘Fort benoorden Spaarndam’ (zie onder). Inderdaad zo lek als een gieter. Daar moet wat gebeuren. Het pand was verlicht met kaarsen en zaklantaarn. In dit schemerlicht is het mij nog gelukt een andere curiositeit van het fort te fotograferen: een fresco.

 

Het fort Benoorden Spaarndam

 

 

Fresco's van soldaten uit WOII

 

Is deze fresco soms onderdeel van het plan moderne kunstenaars te vestigen in het fort?

Nee, het gaat om schilderingen op de muur die soldaten in de Tweede Wereldoorlog hebben gemaakt, die in het fort gelegerd waren. Hier heeft een soldaat een boerderij uit de omgeving geschilderd.

Even complex als de verdediging van een hoofdstad in de 19e eeuw is de bestuurlijke lappendeken waar de kwestie van het fort onderdeel van is. Bij het recreatieschap hebben de deelnemende gemeenten enkele bevoegdheden geparkeerd, zoals beheer van de openbare ruimte. Maar Velsen gaat over de afgifte van de bouwvergunning en bestemmingsplan. De verkeerssituatie in Spaarnwoude valt onder de verantwoordelijkheid van twee gemeentes: Haarlem (waar Spaarndam-West in ligt, aan de ene kant van de brug) en Haarlemmerliede (waar de rest van Spaarndam in ligt). De provincie heeft een verantwoordelijkheid als het gaat om de Unesco status. De rol van de gemeente Amsterdam blijft beperkt tot 1 stem in het bestuur van het recreatieschap.

Vanmorgen werd het punt geagendeerd in de raadscommissie waar onder andere de portefeuille Groen wordt behandeld. Enkele bekenden van het werkbezoek kwamen inspreken. De wethouder heeft toegezegd zich in de zaak te verdiepen en een voorstel voor een standpunt in de commissie te bespreken.

Wordt vervolgd.

 

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Politiek

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s