Maandelijks archief: oktober 2008

Video on demand

Het aardige van de huidige stand der techniek is dat je de raadsdebatten kun nazien op:

http://www.salto.nl/tv/televisie_A1.asp#

En dan te klikken op ‘stream ondemand’ en afgelopen woensdag aanklikken in de agenda en dan 14.00u kiezen in het vakje rechtsboven. Dan hoor je mijn financiele beschouwingen.
 
En gisteravond even na half acht een interessant debatje over Schiphol.
Advertenties

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Politiek

Financiele beschouwingen

 

 

Aldus Metro.

Dit was mijn inbreng in de raad:

Financiële beschouwingen in een financiële crisis

De financiële beschouwingen kunnen wij in de huidige omstandigheden niet loskoppelen van de kredietcrisis, die steeds dichterbij komt in ons dagelijks leven. Daarom zal ik daar eerst in analytische zin bij stilstaan om vervolgens een aantal zaken te formuleren die volgens onze reactie van de lokale overheid zouden moeten zijn. Tot slot doe ik nog enkele concrete begrotingsvoorstellen.

De internationale crisis op de financiële markten is ongekend. Doordat banken elkaar geen leningen meer durfden te verstrekken liep het systeem van kredietverlening spaak.

De gevolgen wijzigen nog elke dag. Zo steeg de interbancaire rente in september in drie weken tijd van 4,5 naar 5,2 en daalde deze in oktober weer tot 4,6 procent, vermoedelijk als reactie op de Europese afspraken garant te staan voor interbancaire leningen.

Wat wel inmiddels bekend is is dat de vonk ook naar de reële economie is overgesprongen: de goederen die we met elkaar verhandelen, de arbeidsmarkt, de euro’s die over de toonbank gaan. De beurskoersen dalen, waardoor in Nederland dit jaar tot september 180 miljard aan eigen vermogen is verdampt. Daarnaast zorgen de rentestijgingen ervoor dat voor bedrijven de ‘business case’ voor geplande investeringen niet meer uitkomt. Afhankelijk van het type leningen steeg de rente voor het bedrijfsleven met 0,5% tot 1% binnen een half jaar.

Nu is herstel van vertrouwen belangrijk. Het consumentenvertrouwen is weliswaar gedaald sinds het uitbreken van de kredietcrisis, maar het ligt nog steeds hoger dan in 2005 en 2006 en toen groeide de economie toch nog flink. Ook de bereidheid tot grote aankopen is nog groter. We zitten duidelijk op een omslagpunt.

Met betrekking tot het vertrouwen zijn reeds daadkrachtig een aantal belangrijke stappen gezet op landelijk en Europees niveau. Een belangrijk onderdeel van vertrouwen is ook dat de overheid het eigen huishoudboekje op orde heeft. De staat California had moeite geld te lenen en kon bruggen niet afbouwen. Diverse lagere overheden zijn gedupeerd door de toestand bij IceSave. Ijsland zelf moet bij het IMF aankloppen, evenals Hongarije en Oekraïne.

Het antwoord op de kredietcrisis moet in elk geval niet bestaan uit het euforisch kraaien van de victorie over het kapitalisme, zoals de SP bij de vorige raadsvergadering deed. Het kapitalisme is niet failliet of overwonnen, maar een aantal van haar nadelen zijn van de economische studieboekjes verplaatst naar de praktijk en in de levens van mensen. Dit is niet leuk, maar strontvervelend. Mensen zijn onzeker over hun spaargeld, ondernemers over hun klandizie, werknemers over hun baan. Het ideologische feestje van de SP wordt dan ook gevierd over de ruggen van hen waar de partij voor zegt op te komen.

Gelukkig zijn er politieke partijen die er langs democratische weg de afgelopen eeuw voor hebben geijverd dat het vrije individu niet alleen staat als het gaat om de invloed van het kapitalisme. De sociaal-democratie heeft zich altijd ingezet voor de individuele ontplooiing van de mensen, voor zekerheid omtrent het inkomen, voldoende kansen en emancipatie. In de huidige onzekere tijden vindt de individuele mens vindt een betrouwbare partner aan haar zijde: de overheid. Om precies te zijn, de PvdA!

De sociaal-democratische waarden zijn juist in een neergaande conjunctuur van groot belang. Het gaat dan om eerlijk delen: van welvaart, maar ook van pijn. Het gaat om participatie: mee kunnen blijven doen in de maatschappij, ook als je een krappe beurs hebt of moeite hebt met leren op school. Het gaat om emancipatie: vooruit komen in de maatschappij, een dubbeltje móet een kwartje kunnen worden, het vrije individu moet zichzelf kunnen zijn.

In deze crisis heeft de overheid drie belangrijke opdrachten: herstel van vertrouwen, versterken van de economische structuur en waar mogelijk op tijd bijsturen om het leed te verzachten.

Ik had het zojuist al even over hoe de landelijke en Europese overheid werkt aan herstel van vertrouwen. Lokaal is het minste wat we kunnen doen: zorgen dat we ons eigen huishoudboekje op orde hebben en de tent draaiende blijven houden, afspraken nakomen.

Aangaande het huishoudboekje: dat is in deze begroting op orde. Behalve een enkele vakidiote financieel woordvoerder zijn er slechts weinigen die de treasury paragraaf van de begroting lezen. Ik zei daar vorig jaar over in het begrotingsdebat dat we blij waren dat we de renterisiconorm en de kasgeld limiet ruimschoots halen. Niet tot mijn verbazing heeft de pers daar niks over geschreven. Toch zijn dat juist de punten die in de financiële sector tot de ellende heeft geleid.

 

Waar hebben we het eigenlijk over? De kasgeldlimiet zorgt ervoor dat de gemeente niet teveel leningen heeft afgesloten met een korte looptijd. De renterisiconorm zorgt ervoor dat je niet in enig jaar teveel langlopende leningen moet herfinancieren. Beide zorgen ervoor dat de gemeentefinanciën niet teveel afhankelijk zijn van renteschommelingen. De toegestane kasgeld limiet bedraagt voor de gemeente 428 miljoen euro. Wij lenen slechts 310 miljoen euro kort, dus ruim onder de marge. De toegestane renterisiconorm bedraagt 462 miljoen euro. Wij zitten daar met 187 miljoen euro fors onder. Dat is dus veilig.

 

En het was dus niet zo’n heel gek idee van deze fractie vorig jaar om de buffer waarmee we renteverhogingen opvangen niet te verkleinen.

 

In de Amsterdamse begroting dus geen Amerikaanse, noch Ijslandse toestanden of Noordhollandse toestanden.

 

Bovendien worden de afspraken nagekomen, eveneens belangrijk als het gaat om herstel van vertrouwen. Niet alleen is er voldoende ruimte om het programakkoord uit te voeren, ook een belangrijk deel van onze wensen bij Voorjaarsnota komen terug in de begroting. En laten we ook niet vergeten dat in de rompbegroting gewoon nog alle besluitvorming van de afgelopen jaren en initiatieven van deze fractie verwerkt zijn, zoals gratis openbaar vervoer van en naar P+R locaties, postzegelparkjes, straatcoaches, stadsreclassering, schoolzwemmen, opsporing illegale bordelen, versterking monumentenzorg, tegengaan illegale onderhuur, superteam schuldhulpverlening en budgetlessen op school en zo kan ik nog wel even doorgaan.

 

Maar wij hebben voor het college nog wel een belangrijke opdracht als het gaat om het herstel van vertrouwen. Het helpt namelijk het vertrouwen slecht als mensen hun huis zien verzakken en een as van een afvalenergiebedrijf zien breken. Ook helpt het slecht als de overheid haar ICT infrastructuur niet op orde heeft met de nodige veiligheidsrisico’s.

Met betrekking tot het risicomanagement heeft de raad twee grote projecten benoemd waarin wij beter op de hoogte gehouden willen worden van de risico’s. Wij moeten constateren dat het college zich met betrekking tot het afvalenergiebedrijf en stadstoezicht niet handelt in de geest van de eigen notitie nav het PvdA-initiatief. Graag ontvangen wij conform notitie een voorstel tot periodieke rapportage over risico’s en ontwikkelingen. Aangezien wij geen moties gaan indienen met als besluit dat besluiten uitgevoerd moeten worden verwachten wij niet anders dan dat wij nu spoedig op onze wenken bediend worden op dit punt en het college zich aan de afspraken houdt. Graag een datum van het college als toezegging.

 

Aangaande het servicehuis ICT maken wij ons ook zorgen. Wij komen daar in de commissie op terug.

 

Het tweede punt wat de overheid moet doen in een crisis waar we nu in zitten is investeren in de economische structuur. Met de structuur bedoelen economen de aanbodzijde van de economie. Dit moet je doen, zowel in goede tijden als in slechte tijden. We hebben later in deze raadsvergadering een aantal belangrijke besluiten op stapel staan. Schiphol: de Alderstafel en de kruisparticipatie. De haven: een ambitieuze visie en een nieuwe zeesluis. Als we dit soort zaken niet regelen, omdat we bijvoorbeeld zenuwachtig worden van de kredietcrisis, zijn we stom bezig. Juist nu zijn dat soort investeringen van groot belang.

 

Dit geldt ook voor de Zuidas. Als de kredietcrisis ertoe leidt dat financiering met marktpartijen niet rondkomt, moeten we dit belangrijke project als stad en staat zelf ontwikkelen.

 

Bij de economische structuur denk ik ook aan het programma topstad. In de huidige economische tijd vinden netwerken van mensen gemakkelijk hun weg naar een andere Europese stad, of elders op de wereld. Amsterdam moet een aantrekkelijke stad zijn en blijven. Een columnist van Parool vroeg zich af waarom er eigenlijk zoveel geïnvesteerd wordt in cultuur in de begroting, terwijl er een kredietcrisis is. Welnu: daarom dus. Ook het op initiatief van mijn collega Willemse ingezette beleid voor short stay helpt daarbij, zodat expats hier terecht kunnen. Een aantrekkelijke stad is ook een ongedeelde en een veilige stad. Zoals bekend spant het stadsbestuur zich daar onophoudelijk voor in. Ook gaat het om bereikbaarheid. Er zijn veel plannen in de uitvoering, maar wij zijn helaas gedaald op een ranglijst van bereikbare steden. Graag maximale aandacht hiervoor, misschien kan het college daar nog op ingaan.

 

Als derde punt noemde ik het op tijd bijsturen door de overheid om het leed te verzachten, als antwoord op de kredietcrisis. Over dat punt bestaan nogal wat misverstanden. De econoom Keynes bepleitte grootscheepse overheidsinvesteringen om de vraag te stimuleren in een recessie. Toen klassieke economen zich daartegen keerde, omdat zij stelden dat die investeringen op de lange termijn geen vruchten afwerpen omdat de gestegen overheidstekorten de rente opdrijven en op deze wijze de aanbodkant van de economie verslechteren, zei Keynes: on the long run we are all dead. Toch kregen zijn ideeën vrij veel aanhang, wat de monetarist Milton Friedman de uitspraak ontlokte ‘We are all Keynesians now, but we will be no Keynesians any longer’. Tot zijn ergernis werd Friedman echter meestal beperkt geciteerd en liet men het tweede deel weg, zodat er slechts resteerde: ‘We are all Keynesians now’.

 

We moeten niet de illusie hebben dat we hier met het lokaal stimuleren van de vraagkant van de economie een verdampte beurswaarde van 180 miljard euro kunnen compenseren. We zouden dan de begroting op zijn minst moeten verviervoudigen. En dan komen we weer in de knel met de renterisiconorm en de kasgeldlimiet. We kunnen wel kijken of we slimme dingen kunnen doen die de overgangspijn van een recessie zo draaglijk mogelijk maken voor hen die ermee geconfronteerd worden en de helpende hand bieden aan tijdelijke situaties die het gevolg zijn van de grillen van de markt.

 

Aangaande dit laatste hebben wij 3 zorgpunten waarop wij een motie indienen. Ten eerste het midden en kleinbedrijf. Ook hier zal de herfinanciering in de knel komen, ook van normale bakkers met een gezonde bedrijfsvoering, zo vermoeden wij. Wij willen dat het college de situatie waar deze mensen nu in zitten goed uitzoekt en waar mogelijk met voorstellen komt, in samenspraak met het rijksministerie, of een garantieregeling de Amsterdamse slagers en andere kleine ondernemers hen kan helpen.

 

Ten tweede de werknemers die geconfronteerd kunnen gaan worden met ontslag. Met Prinsjesdag had het Centraal Planbureau de groeiverwachting al neerwaarts bijgesteld naar 1,25%. De Nederlandse Bank gaat inmiddels uit van nulgroei, misschien zelfs negatief. Toen de groeiverwachting neerwaarts bijgesteld werd met een procentpunt steeg de werkloosheid in de raming met 40.000. Goeie kans dus dat het er 100.000 worden volgend jaar. Amsterdam pakt hier al gauw 8 procent van mee. Dat zijn 8000 Amsterdamse werklozen erbij.

Zij kunnen rekenen op de PvdA, net zoals de Nederlandse spaarder kan rekenen op Wouter Bos.

 

In de begroting wordt een miljoen euro uitgetrokken voor meer casemanagers voor de dienst werk en inkomen, zodat zij mensen beter kunnen begeleiden. We zullen ze hard nodig hebben. We vragen dan ook aan het college een maximale inspanning om te zorgen dat nieuwe werklozen snel weer ergens aan de slag kunnen in een deelsector die nog wel groeit. Is het college bereid afspraken te maken met werkgevers over deze job-to-job plaatsing? Of dat ze onmiddellijk op ‘reïntegratietraject’ worden gezet, zoals dat in jargon heet. Dat ze niet thuis hoeven te zitten maar aan de slag om te investeren in zichzelf.

 

Ten derde de woningbouw. Hoewel de crisis in Nederland, anders dan in Amerika, niet specifiek in de woningbouw begonnen is, doet zich daar nu toch wel een zorgelijke ontwikkeling voor. De hypotheekrente bedroeg halverwege 2005 3,8 procent. Nu bedraagt deze 5,4 procent. Daar is dus de helft bijgekomen aan maandlasten. Bovendien horen wij dat de banken terughoudender zijn met het verstrekken van krediet, ook aan deze Amsterdammers. Wij willen voorkomen dat de tijdelijke vraaguitval als gevolg van de kredietcrisis leidt tot uitstel van plannen en bezuinigingen op kwaliteit. Dat leidt namelijk op lange termijn tot een stad die je niet wilt, en die ook niet voldoet aan de ideeën zoals deze fractie heeft neergelegd in de notitie Mooi Amsterdam. Wij verzoeken het college met een plan te komen, waarbij wordt bekeken in hoeverre beleggers en corporaties woningen tijdelijk in de verhuur kunnen doen, maar ook de optie van participatie door de gemeente, samen met het rijk, willen wij bekeken hebben.

 

Deze drie wensen richting college hebben wij verwoord in een motie die wij gezamenlijk indienen met GroenLinks, die er ongetwijfeld ook nog woorden aan zal wijden.

 

Verder hebben wij een drietal voorstellen om mensen in armoede te helpen. Of een kind kan sporten of mee kan doen met cultuur mag niet afhangen van de portemonnee van de ouders. Daarom willen wij het jeugdsport fonds uitbreiden met € 250.000 zodat meer kinderen uit minimagezinnen gratis voorzien worden van sportspullen. Voor cultuur moet er een soortgelijk fonds komen.

 

Eveneens € 250.000 willen wij uittrekken voor Step2Saven project, dat ervoor zorgt dat minima € 100 per jaar besparen op hun energierekening. Het is een samenwerkingsproject van ondermeer Nuon en Philips en wordt uitgevoerd door schoolverlaters. Die komen bij mensen langs en geven gratis advies over energiebesparing. Ook bieden ze een energiebox aan met energiebesparende artikelen. Dankzij de extra financiële middelen is deze box gratis. 

 

Dit zijn concrete en laagdrempelige plannen die mensen in armoede helpen. Bovendien snijdt het mes aan twee kanten, want sport is goed voor kinderen en energiebesparing levert mensen niet alleen geld op maar komt ook het milieu ten goede. De wijze waarop we het voorstellen levert ook nog eens een werkervaringsplaatsen voor schoolverlaters op.

 

Verder hebben wij een motie ter ondersteuning van het initiatief van onze collega in Den Haag Hans Spekman voor een kerstbijdrage voor minima. De kamer heeft het amendement Tang/Spekman aangenomen waarmee 50 miljoen euro extra beschikbaar is gesteld voor de uitvoering van armoedebeleid. Het amendement is bedoeld om extra aandacht te besteden aan de financiële positie van mensen met de laagste inkomens. Beoogd is om via de gemeenten de groep met een inkomen tot 120% van het sociaal minimum dit jaar extra financieel te ondersteunen. Dit omdat de snel oplopende inflatie een extra eenmalige ondersteuning voor lage inkomens rechtvaardigt en minima ook mee moeten kunnen doen met feesten als Sinterklaas en Kerstmis. Deze 50 miljoen euro wordt verdeeld via het gemeentefonds en de motie dient ervoor om dit bedrag aldus te besteden.

 

Het bedrag voor het jeugdsportfonds willen we dekken binnen de sportbegroting, het bedrag voor het energiebesparingswerkervaringplan uit het stimuleringsfonds volkshuisvesting.

 

Verder stellen wij voor 500.000 euro uit te trekken voor een huurfonds, waardoor ouderen langer thuis kunnen blijven wonen. Door te zorgen voor een overbruggingshuur bij stedelijke vernieuwing als deze groep tegen een huurverhoging aanloopt, kunnen ouderen langer op zichzelf wonen. Dit bespaart ook op ziektekosten. Wij willen dit plan dan ook sámen met corporaties en ziektekostenverzekeraars uitvoeren.

 

Mensen die slecht ter been zijn willen wij helpen door geld uit te trekken voor de uitvoering van Agenda 22, te dekken uit het BWS fonds. Dit om de toegankelijkheid van de openbare ruimte te verbeteren.

 

Wij willen de Schorerstichting die zich inzet voor het welzijn van homosexuelen steunen met € 37.000 en samen met coalitiepartner GroenLinks het stadsdeel Zeeburg tegemoet komen met € 500.000. Dit laatste vanwege de uitbreiding van het stadsdeel met de nieuwe wijk IJburg. Beide kostenposten worden gedekt uit posten die waren bedoeld voor de apparaatskosten van het stadhuis, onder andere servicehuis financiën. In onze optiek beginnen we dus nu niet met de implementatie ervan. De begroting is binnen een jaar al weer bijna verdubbeld en wij kennen deze camel nose inmiddels van andere servicehuizen.

 

Tot slot Den Haag. Ik noemde al even Wouter Bos die zich inzet voor het bezweren van de crisis en Hans Spekman die zich inzet voor de armoedebestrijding. Onze fractie te Den Haag heeft bij de begroting een pleidooi gehouden voor ‘Houvast en vooruitgang’ met als sleutelbegrippen ‘Wereld, Werk en Wijk’. Naar aanleiding hiervan hebben wij aan het college de volgende vragen.

PvdA heeft gepleit voor vouchers voor ondernemers voor advies. Kan de wethouder er zorg voor dragen dat als dit plan in de uitvoeringsfase komt hij vooraan staat?

De fractie heeft gepleit voor een sociaal plan bij renovatie, sloop en nieuwbouw. Daarover zijn natuurlijk al afspraken in Amsterdam, maar bewoners hebben hier hulp bij nodig. Daarvoor dienen onze wijksteunpunten wonen, waarvoor nu 1 miljoen structureel beschikbaar is. Gaat de wethouder zich ervoor inzetten dat deze wijksteunpunten wonen maximaal service gericht zijn voor de bewoners en echt de nodige slagkracht en expertise hebben om ze te helpen mbt hun positie in de stedelijke vernieuwing?

 

 

 

 

1 reactie

Opgeslagen onder Politiek

Begroting

Ja het kan verkeren. Er was een integratiedebat gepland met Wouter Bos, maar ja, van zo’n kredietcrisis zou ik ook ziek worden. Zeker met dit weer.

Dat gaf onze fractie wat tijd wat langer te praten over de begroting, zodat onze voorstellen nóg beter werden! (of komt het vanwege de wet van Duco Stadig dat alle beschikbare vergadertijd altijd volledig wordt benut, de zgn. ‘wet van klets’).

In elk geval is dit de uitkomst, in staccato vorm, er volgt nog een mooi persbericht:

4 voorstellen helpen mensen in armoede:
– Uitbreiden jeugdsportfonds. Uit dit fonds worden sportvoorzieningen voor de jeugd gefinancierd.
– Samen met energiebedrijven jongeren stageplekken aan bieden waarbij ze woningen opknappen zodat energie bespaard wordt
– Fonds (samen met corpo’s en ziektekostenverzekeraars) voor huurverhogingen van ouderen: in stedelijke vernieuwingsgebieden niet de huur verhogen zodat ouderen langer thuis bliven wonen. Dit bespaard op zorgkosten. 0,5 miljoen uit post voor gebiedsmarketing zuiderker (p. 278 voordruk) (SV-fonds)
– Beleidsmotie om het extra geld dat uit Den Haag komt te gebruiken voor kerstgratificatie voor mensen in armoede
– Om de emancipatie van homosexuelen te helpen willen we de Schrorerstichting steunen die zich in zet voor het welzijn van homosexuelen.
– Stadsdeel Zeeburg willen we steunen met 5 ton omdat door de uitbreiding van IJburg hun financien achterlopen op het toenemende aantal inwoners.
– Aangaande het oplossen van problemen met ICT willen we een kwartaalrapportage
– Tot slot komen we met een beleidsmotie aangaande de kredietcrisis waarin we college vragen gevolgen en mogelijke oplossingen in kaart te brengen aangaande:
– werk: er bovenop zitten als mensen ontslagen worden en kijken of we afspraken met bedrijven kunnen maken over weer in dienst nemen.
– mkb: wat zijn de problemen in de kredietverlening en kunnen we samen met het rijk achtervang zijn bij kredietverlening
– woningbouw: kwaliteitsverslechtering van plannen en vraaguitval voorkomen, plan uitwerken voor mogelijkheden tot participatie

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Politiek

Een persbericht

PvdA-Amsterdam: samenwerking Schiphol met Fransen goed voor economie en werkgelegenheid

 

 

Vandaag heeft luchthaven Schiphol bekend gemaakt samenwerking te zoeken met Aéroports de France (onder andere Charles de Gaulle) in de vorm van een omkeerbare kruisparticipatie: luchthaven Schiphol neemt een belang in Aeroport de France en andersom doet de Franse luchthaven dat in Schiphol.

 

De gemeenteraadsfractie van de PvdA in Amsterdam kan zich vinden in de voorstellen van luchthaven Schiphol. De luchthaven is voor onze economie en werkgelegenheid van levensbelang, zowel regionaal als nationaal. De kruisparticipatie is een strategische keuze voor de versterking van Schiphol als mainport. De luchthaven zorgt er zo voor dat reizigers snel naar alle delen van de wereld kunnen blijven vliegen. De PvdA is, samen met het college van B&W van Amsterdam, voorstander van selectieve groei van de luchthaven Schiphol, waarbij met name dit type vluchten wordt gefaciliteerd. De voorgestelde kruisparticipatie past goed in dit beleid. De luchthaven wordt dus sterker door de samenwerking, en dat is goed voor Amsterdam.

 

‘Amsterdam is voor zijn groei voor een groot deel afhankelijk van de ontwikkeling van Schiphol. Die groei hebben we nodig voor het inkomen en werk van Amsterdammers. Willen we een toegangspoort blijven tot Europa en de aantrekkingskracht voor bedrijven als kennisstad verder uitbouwen dan is Schiphol mainport cruciaal. Bovendien geeft Schiphol juist ook aan lager opgeleiden veel werk. Het is goed dat de luchthaven en de gemeente Amsterdam als aandeelhouder haar verantwoordelijkheid neemt door het versterken van de mainportfunctie,’ aldus Michiel Mulder, woordvoerder Schiphol van de gemeenteraadsfractie.

 

De PvdA gemeenteraadsfractie gaat er wel van uit, dat de kruisparticipatie de bijzondere positie (vetorecht) van het Amsterdamse aandeelhouderschap in tact laat. ‘Het publieke belang van en rond Schiphol blijft wat ons betreft beschermd in deze opzet’.

1 reactie

Opgeslagen onder Politiek

De eersten zullen de laatsten zijn

De eersten zullen de laatsten zijn.

Deze Bijbelse wijsheid gaat in de sport enkel op lange termijn op. Ook de winnende atleet wordt eens oud en dan kannie hoogstens ergens in de staart finishen alsie dan nog de behoefte heeft om marathon te lopen.

Elk jaar komt de Amsterdamse marathon (zie filmpje) vlak langs mijn huis, dus ik ben een trouw toeschouwer hiervan. Opvallend hoeveel bekenden meededen. Van wethoudersassistenten tot stadsdeelraadsleden en anderssoortige kennisen. Respect.

Ook respect voor u, trouwe lezer van mijn weblog. Ondanks dat ik in augustus en september tezamen slechts één posting heb geplaatst, bleef u in grote getalen dat éne stukje over populisme lezen en dat gezever over de MulderMail.

Omdat uit het eerste volgt dat de laatsten dan dus ook de eersten zullen zijn, zal ik bij deze beloven deze digitale uiting weer hoger op de prioriteiten lijst te zetten.

Deze Bijbelse moraal komt overigens goed overeen met de socialistische hervormingsagenda van individuele ontplooiing, het dubbeltje dat een kwartje wordt, arme ouders mag niet betekenen dat je niet zelf kunt studeren enz.

In dat verband maak ik mij enigszins zorgen over mijn kat. Als die maar de hele dag op zijn luie reet blijft zitten, wordt het nooit wat met zijn individuele ontplooiing.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Persoonlijk

D’espinoza

Gisteravond was ik in de Stadsschouwburg. Onder het mom van ‘Urban Myth’ werd een toneelstuk opgevoerd dat toegankelijk was voor de jeugd. Alleen wist ik dat niet van tevoren. Maar de opzet was wel geslaagd: er was veel jeugd! Maar of die het allemaal begrepen?

Ik als Spinoza-fan had een kleine informatievoorsprong, zodat ik kon genieten van de artistieke inbedding van zijn boodschap. Hierboven ziet u de toneelspelers op spectaculaire wijze het podium opkomen.

Waar hebben we het eigenlijk over?

Baruch d’Espinoza was een Amsterdammer, zoon van Joodse immigranten uit Spanje. Aldaar verdreven door de katholieke vorsten noemden zij zich ‘d’Espinoza’: ‘van een netelige plek. De Joodse gemeenschap in Amsterdam werd met rust gelaten door het stadsbestuur en kreeg de gelegenheid een grote synagoge te bouwen. Deze staat er nog steeds, bij het Mr. Visserplein. Spinoza zelf woonde vlak voor het huidige stadhuis: aan de kade bij de Amstel.

Maar de tolerantie van de Nederlandse regenten had ook zo zijn grenzen, leerde Spinoza. De Joodse bestuurders waren zich dit ook bewust en zij wilden dan ook geen gedonder in eigen geledingen. Spinoza werd beschuld van atheistische ideeen en de Joodse gemeenschap uit gestuurd. Sommigen denken dat hier ook economische motieven achter zaten: Spinoza weigerde de erfenis van zijn vader (die enkel bestond uit schulden van een handelsonderneming) met een beroep op de Nederlandse wet volgens welke hij nog minderjarig was. Volgens de Joodse regels was hij wel reeds meerderjarig (de grens lag daar op 21 jaar i.p.v. 25 jaar). Het feit dat allerlei handelsrelaties van de Joodse gemeenschap nu met onbetaalde rekeningen bleven zitten schaadde hun belangen.

Spinoza zelf heeft altijd ontkent Atheist te zijn. Voor hem was God gelijk aan de natuur en de natuurwetten. De ware vrijheid bestaat erin dat wij dit als zodanig erkennen en levens volgens onze natuur. Dus: jezelf zijn en jezelf kunnen ontplooiien. Spinoza zag als belangrijkste kenmerk van de menselijke aard dat zij begiftigd was met rede, ofwel het verstand. De vrijheid bestond er voor de mens dan ook uit dat hij of zij volgens zijn verstand leefde.

In onze vrijheid worden wij echter beperkt door velerlei kwesties, die Spinoza ‘aandoeningen’ noemt. Zo kunnen andere mensen ons belemmeren in onze ontwikkeling, maar ook onze eigen emoties zitten ons in de weg. Hang naar overdadige macht, rijkdom, lust enzovoorts zorgen dat wij van ons natuurlijke pad afwijken en uiteindelijk zal dit genot op korte termijn ons op lange termijn niet gelukkig maken. De ware vrijheid voor de mens houdt dan ook in dat hij of zij zich dat bewust is.

Vanuit dit perspectief moeten wij ook anderen in hun waarde laten (tolerantie) en vrij zijn in onze gedachten en onze meningsuiting. De vrijheid van meningsuiting was volgens Spinoza echter wel geclausuleerd: dit mocht niet leiden tot opruiend en staatsondermijnend gedrag. Hij zag namelijk een zeer belangrijke rol voor de staat weggelegd, om de veiligheid en hiermee de vrijheid van een ieder te garanderen.

Dat de tolerantie en meningsuiting in de nog jonge republiek (we hebben het over de Gouden Eeuw) grenzen had merkte Spinoza toen zijn vriend Adriaan Koerbagh na het uitbrengen van een boek dat als atheistisch werd beschouwd veroordeeld werd tot het Rasphuis, waar hij na een jaar stierf. Het is het resultaat van een machtsstrijd tussen de protestantse kerk en het regentendom: de kerk probeert steeds meer invloed op de staat te hebben en tracht de regenten aan te zetten tot censuur van drukwerk en universiteiten. Bovendien woedt er een strijd tussen de stadhouder en de regenten, waarbij na een inval van Engeland, Frankrijk, Keulen en Munster de gebroeders de Witt door het volk worden gelyncht (rampjaar 1672).

Spinoza besluit zijn visie op staatsinrichting en de verhoudingen tussen kerk en staat, alsmede zijn analyse van de Bijbel in het Latijn te publiceren: het zal dan niet als opruiend worden ervaren. Van zijn belangrijkste werk ‘Ethica’ wil hij dat het pas na zijn dood gepubliceerd wordt.

Helaas hoefde het publiek hier niet lang op te wachten: in 1677 sterft hij aan een longaandoening. Een erfelijke ziekte die waarschijnlijk verergert werd door het lenzenslijpen waarmee hij in de kost kon voorzien.

Het toneelstuk verplaatste zich op een gegeven moment naar het Leidseplein, en het publiek naar het Ajax balkon waar we een hoofdtelefoon opkregen. Zeer bijzonder!

En hier doet één van de acteurs nog een dansje, nadat hij twee passerende toeristen heeft gevraagd of zij soms een antwoord hadden op de vraag hoe het toch komt dat de tram op de rails rijdt zoals deze rijdt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Persoonlijk

Versterken van vertrouwen en economische structuur is het antwoord op de kredietcrisis

De internationale crisis op de financiële markten is ongekend. Aanvankelijk aangewakkerd door de onzekerheid over de waardering van hypotheekproducten door oplopende wanbetalingen in de Verenigde Staten, durven banken elkaar ook in Europa geen leningen meer te verstrekken waardoor het systeem van kredietverlening spaak loopt. De beurskoersen dalen, waardoor in Nederland dit jaar tot september 180 miljard aan eigen vermogen is verdampt. Tegenover elke euro aan eigen vermogen staat 10 euro aan vreemd vermogen, zodat er alleen al vanwege de koersdalingen 1,8 biljoen minder is voor investeringen. Daarnaast zorgen de rentestijgingen ervoor dat voor bedrijven de ‘business case’ voor geplande investeringen niet meer uitkomt. Afhankelijk van het type leningen steeg de rente voor het bedrijfsleven met 0,5% tot 1% binnen een half jaar. Dit zal effecten hebben op de reële economie: het totaal aan goederen en diensten dat wij met elkaar verhandelen. Het is niet waarschijnlijk dat de economische groei volgend jaar nog boven de één procent uitkomt, het laatste cijfer dat het Centraal Planbureau naar buiten bracht rond Prinsjesdag.

 

Wat te doen?

 

In de huidige situatie past het geenszins om euforie te uiten omtrent het failliet van het kapitalisme, zoals uit linkse hoek hier en daar waar te nemen is. Het kapitalisme is niet failliet of overwonnen, maar een aantal van haar nadelen zijn van de economische studieboekjes verplaatst naar de praktijk en in levens van mensen. Gelukkig zijn er politieke partijen die langs democratische weg de afgelopen eeuw ervoor geijverd hebben dat het kapitalisme niet ongebreidelde macht en invloed heeft. De individuele mens vindt een betrouwbare partner aan haar zijde: de overheid.

 

Deze overheid heeft twee belangrijke opdrachten: vertrouwen herstellen en de economische structuur versterken.

 

Met betrekking tot het vertrouwen zijn reeds daadkrachtig een aantal belangrijke stappen gezet op landelijke en Europees niveau. Minster van financiën Wouter Bos is pal achter de Nederlandse spaarder gaan staan door ABN-AMRO en de Nederlandse tak van Fortis te kopen en de tegoeden te garanderen van Nederlandse spaarders bij de failliete bank Icesave. De regeringsleiders van de Eurozone staan garant voor de tegoeden die banken aan elkaar leden, zodat banken weer geld aan elkaar durven te lenen. Vertrouwen is ook: verstandig met het eigen geld omgaan. In dit verband is het van groot belang dat we momenteel een hoog financieringsoverschot hebben en een lage staatsschuld. Ook op lokaal niveau is het belangrijk verstandig met geld om te gaan. Daarom heeft de gemeente Amsterdam op voorspraak van de PvdA-fractie de rente waarmee beleidsmatig wordt gerekend niet aangepast aan de lagere tarieven waartegen daadwerkelijk geleend kon worden. Het feit dat enkele lokale overheden een spaarrekening bij Icesave hadden is hen moeilijk te verwijten: de Ijslandse banken die nu omvallen kregen indertijd van de credit rating agencies de op één of twee na hoogste waardering.

 

Een eerste indicatie dat de voorgestelde maatregelen werken is het feit dat de rente die banken in Europa aan elkaar berekenen is gedaald sinds het afkondigen van de Europese maatregelen. Bovendien is de rente op staatsleningen gedaald sinds het uitbreken kredietcrisis: een teken dat het vertrouwen van financiële markten in de staat is toegenomen.

 

Of de overheid ook het vertrouwen van consumenten kan herstellen zal de komende tijd spannend worden. Sinds het uitbreken van de kredietcrisis is het sentiment van de consumenten negatief en verder gedaald, met een kleine opleving in september. Echter, de koopbereidheid is nog altijd groter dan in 2005 en 2006. Het aantal mensen dat positief is over hun financiële situatie de komende 12 maanden ligt nog altijd slechts 4 procent lager dan het aantal mensen dat negatief is hierover. In 2005 was dit verschil twee keer zo groot. Belangrijk in dit verband is ook wat er gaat gebeuren met de huizenprijzen. Ondanks dat de hypotheekrente al gedurende twee jaar stijgt is vooralsnog echter sprake van slechts een lichte daling op basis van kwartaalcijfers.

 

Met betrekking tot het herstel van vertrouwen zijn de acties van landelijke en Europese overheden cruciaal. Als het gaat om de economische structuurversterking kan de lokale overheid veel betekenen. Dit kan echter niet zonder samenwerking met het rijk.

 

In Amsterdam staan we in dat verband aan de vooravond van een aantal besluiten van groot belang. Het gaat dan bijvoorbeeld om de visie op de haven. Tot 2020 streven we een verdubbeling van de overslag na op het bestaand gebied, zodat de toegevoegde waarde die de haven levert stijgt met ruim 2 miljard euro. 60 procent van deze opbrengsten slaat neer buiten de regio in de rest van het land. De Amsterdamse haven is gespecialiseerd in andere sectoren dan Rotterdam, zodat beide elkaar versterken. Om deze groei te bereiken zet de stad Amsterdam zich in voor een intensivering van het ruimtegebruik en het beperken van de belasting voor het milieu. Om deze groei te realiseren is echter ook een investering van het rijk noodzakelijk in een tweede zeesluis. De huidige sluis is te klein voor de nieuwste schepen. Vanwege de geringe capaciteit ontstaan files voor de sluis en omdat de huidige sluis 80 jaar oud is neemt het aantal technische mankementen toe.

 

Ook Schiphol is een belangrijke peiler van onze economie. Om de groei die noodzakelijk is voor het instandhouden van de mainportfunctie te realiseren heeft oud-minister Hans Alders een plan opgesteld waar zowel de luchtvaartsector, lokale overheden als vertegenwoordigers van bewonersorganisaties zich achter hebben geschaard. Nadat aanvankelijk één van de bewonersvertegenwoordigers van de zogenaamde ‘Alderstafel’  was weggelopen hebben de platforms die hij vertegenwoordigde zich in tweederde meerderheid achter de plannen geschaard. Door slimmer vliegen en het verplaatsen naar andere luchthavens van vluchten die niet noodzakelijk zijn voor het instandhouden van de mainportfunctie (zoals vakantievluchten) is het mogelijk om aan alle belangen tegemoet te komen. Cruciaal hierbij is dat het rijk zich inspant voor het vergroten van het aantal vluchten in Lelystad en Eindhoven en dat de handhaving van de afspraken goed wordt geregeld in de wet.

 

Zowel de haven als de luchthaven bieden veel werkgelegenheid aan mensen met een lagere opleiding en leveren zo een bijdrage aan de mismatch op de arbeidsmarkt die met name in de grote steden een probleem is. Aan de vraagkant van de arbeidsmarkt zijn de hoger opgeleiden oververtegenwoordigd, terwijl onder degenen die werk zoeken de lager opgeleiden oververtegenwoordigd zijn. Hierbij is een tweesporenbeleid van belang: het actief bij elkaar brengen van vraag en aanbod en samen met de werkgevers werken aan een opleiding.

 

Tot slot is het van belang dat stedelijke regio’s de concurrentie aankunnen met andere stedelijke regio’s. Deze concurrentie vindt niet op nationaal niveau plaats, maar internationaal. Amsterdam bijvoorbeeld concurreert met Londen en Barcelona als het gaat om zakelijke dienstverlening en creatieve beroepen. Voor het versterken van de stedelijke regio’s zijn drie zaken van belang. Ten eerste het versterken van lokale clusters en netwerken. Ten tweede de ontwikkeling van goede locaties. Ten derde het binden van mensen aan de stad: werknemers en zelfstandigen worden steeds mobieler en kunnen net zo gemakkelijk hun toegevoegde waarde in Frankfurt realiseren als in Parijs.

 

Met betrekking tot het eerste zorgen we er in Amsterdam bijvoorbeeld met het ‘Topstad’-programma voor dat het medisch cluster versterkt wordt door een fonds voor ‘life science’-innnovaties. Met betrekking tot de locatieontwikkeling is de Zuidasontwikkeling van belang, niet alleen regionaal, maar ook nationaal. Een dergelijke locatie, vlakbij het centrum van een metropool en mainport, is uniek en de ontwikkeling hiervan mag niet afhankelijk zijn het grillig verloop op de financiele markten. Als door de kredietcrisis te weinig private financiers mee kunnen doen, zullen stad en staat de ontwikkeling zelf moeten financieren. De Zuidasontwikkeling is ook van belang op de verbingen met Almere mogelijk te maken, zonder welke de filevorming tot onmogelijke proporties zal toenemen. Als het gaat om locatieontwikkeling is het van groot belang dat de rijkssubsidies voor woningbouwontwikkelingen toenemen. Doordat de gemakkelijke locaties op zijn zal binnenstedelijke bouwen, van belang voor het behoud van het landschap, steeds duurder worden.

 

Voor het binden van mensen aan de stad is het van belang een aantrekkelijke stad te zijn. Daarom investeren we in Amsterdam veel in het groen in en om de stad, in culturele voorzieningen en zorgen we ervoor dat expats een woning kunnen vinden. Een aantrekkelijke stad is ook een veilige en een ongedeelde stad. We doen er alles aan de overlast van jongeren te verminderen. Hoewel het aantal overlastgevende groepe jongeren met 40 procent gedaald is toch 60 procent is dit een aanhoudend punt van zorg. Voor een ongedeelde stad is het van groot belang dat alle mensen in de stad kunnen wonen. Daarom hebben we goede afspraken met de woningcorporaties gemaakt die garanderen aan verschillende inkomensgroepen voldoende woningen aan te bieden, zowel lage inkomens als middengroepen. In een ongedeelde stad is het verschil tussen arm en rijk niet te groot. Daarom gebruiken we veel eigen middelen om mensen in armoede financieel te ondersteunen. Een ongedeelde stad is bovendien een niet-gesegregeerde stad. Ondanks alle inspanningen is dit een hardnekkig probleem.

 

Het versterken van de economische structuur en het herstel van vertrouwen zijn twee belangrijke opdrachten die overheden zichzelf moeten stellen. Juist in deze kredietcrisis is het van belang te voorkomen dat het geen maatschappelijke crisis wordt. Hiervoor is het wel nodig dat het rijk even daadkrachtig als zij de financiële sector ondersteund, samen met de lokale partners de economische structuur versterkt.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Economie, Politiek