Groepsdruk

Gisteren heb ik de film ‘Der Untergang’ voor het eerst gezien. Een indrukwekkend epos van een paar bizarre dagen: Hitler’s laatste paar dagen in de bunker onder Berlijn. Schokkend ook, met name hoezeer zijn getrouwen verblind zijn door deze idioot, die in de laatste paar uur van zijn leven nog de zwager van zijn aanstaande vrouw laat executeren.

Met name de vrouw van Goebbels vond ik misdadig: zij vermoord haar eigen kinderen met cyaankali, omdat er voor hen geen toekomst meer zou zijn zonder het nationaal-socialisme. Hoe kan het toch dat de groepspsychose zo extreem is dat een vrouw haar eigen kinderen vermoord?

Dit verschijnsel is hardnekkig. Nu is de stap van het misdadige nazi regime naar het hier en nu in de westerse maatschappij een te grote, maar aangezien ik hier neit een essay schrijf maar een posting op mijn weblog, maak ik ‘m toch maar even.

In de jaren vijftig is een onderzoek gedaan, waarbij proefpersonen te horen kregen dat het om een onderzoek ging naar hun gezichtsvermogen. De onderzoeker, ene dr. Asch, legde de onderzochten hiermee natuurlijk in de luren. Maar braaf staarden de proefpersonen naar drie streepjes op een afbeelding, waarbij ze aan moesten geven welke van de streepjes even dik was als het voorbeeld streepje. Een doodsimpele vraag, want als mensen individueel in een hokje zaten en de test deden, had íedereen het goed antwoord.

Hoe anders was dit als de proefpersonen in een groepje zaten in een zaal en precies dezelfde opdracht kregen: het juiste streepje uit een rij van drie selecteren. Alleen, nu zaten ze met z’n allen in een groep waarvan de anderen onder één hoedje speelden met dr. Asch en bewust het verkeerde antwoord gaven. Wat bleek: maar liefst 32% van de gevallen koos het verkeerde streepje! En volgde dus niet haar eigen waarheid, maar zwichtte voor de groepsdruk.

Dit blijkt ook een deel van de verklaring waarom weinig mensen ingrijpen als er zich een misdaad voordoet, als iemand in elkaar geslagen wordt, etcetera. De mensen blijven aan de zijlijn staan, want ze volgen het gedrag van de meerderheid.

Groepsdruk komt op allerlei plaatsen en in allerlei vormen vorm. Anorexia bijvoorbeeld vind oa haar oorzaak van het idiote ideaal dat de westerse maatschapij hen opdringt. Maar vergeet ook het midden-oosten niet, waar vele vrouwen leven onder het juk van een beklemmende familie eer die door hen gered moet worden.

Zie daar maar eens uit te breken, als 32% al zonder dwang of dreiging volledig in tegenspraak met de eigen gedachten kiest voor wat de groep doet.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Persoonlijk, Politiek

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s