De economie van de grond

De eerste economen waren naar het zich laat aanzien de fysiocraten, tevens een filosofische stroming waarbij het natuurrecht centraal stond. Rond 1800 stelde de latere hofarts Quesnay een ‘Tablaue Economique’ op, waarschijnlijk het eerste economische model van de wereld. Hiernaast is het afgebeeld. Opeenvolgende economen van verschillende pluimage dachten dat het Tableau niet klopt: Marx concludeerde dat en in de jaren vijftig een Amerikaanse onderzoeker van het Massachussets Institute of Technology. Vorig jaar pas waren het de Nederlanders Steenge en Van der Berg degenen die het oplosten: het bleek dat bepaalde passages eeuwenlang niet goed gelezen waren. Maw een taalkundige fout.

Hetgeen maar weer bewijst dat een hokjes cultuur niet goed is.

De Franse fysiocraten gebruikten het Tableau Economique om te bewijzen dat Frankrijk steeds verder achter zou lopen op Engeland. In hun visie stond grond centraal: veel meer dan handel of nijverheid was dit de allesbepalende factor in de economie.

Het was de Amerikaan Henry George die in de 19e eeuw stelde dat conjunctuurgolven geinduceerd worden door grondspeculatie. Ook hij zag grond als allesbepalende factor, en stelde dan ook dat de enige belasting die geheven zou moeten worden een grondbelasting moest zijn. Hierdoor werd speculatie tegengegaan en zou de verderfelijke conjunctuurgolf afnemen.

Hoe kom ik hier zo op?

Bij het opruimen van mijn kamer kwam ik een werkstuk tegen dat ik in 1999 had geschreven: grondprijs en grondpolitiek. Het betrof een werkstuk voor het vak economische geschiedenis, waarin begrepen een vrijwel uitputtend overzicht van de pogingen van opeenvolgende politici deze eeuw om de speculatiegolven in de grond in te tomen. Hieronder begrepen Den Uyl. Buitengewoon geestig is het verhaal van de gecastreerde diepvrieshaan. De onderlinge tegenstellingen tussen KVP (Katholieke Volks Partij) en PvdA werden getracht in een compromisvoorstel te gieten en hiervoor was Prof. Mr. P. de Haan aangetrokken. Het ging erom of bij onteigening gebruik moest worden gemaakt van de ‘gebruikswaarde’ (voorkeur van de PvdA) of van de ‘verkeerswaarde’ (welke hoger lag en daarom de voorkeur genoot van de KVP, die nogal wat landbouwers in de achterban had, die over het algemeen in aanmerking kwamen voor onteigening als er een woningbouw ontwikkeling gepland was.)

Het compromis, of liever gezegd de drie varianten van compromissen, hielden allerlei correcties in op gebruiks- en verkeerswaarde. Op enig moment werd voorgesteld de correcties in verzwakte vorm door te voeren: de gecastreerde haan. Uiteindelijk werd voorgesteld een deel van de correcties verzwakt door te voeren (gecastreerd) en een deel láter in te voeren (invriezen). Castreren én invriezen ging de PvdA te ver en zo viel het kabinet-Den Uyl over een gecastreerde diepvrieshaan.

Humor in de politiek.

Jouke de Vries, ooit voorzitterskandidaat van de PvdA, berekende later dat het verschil tussen de twee visies van PvdA en KVP in guldens gerekend, vrijwel nihil was.

1 reactie

Opgeslagen onder Economie, Politiek

Een Reactie op “De economie van de grond

  1. Pingback: Ome Joop-week - Sargasso

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s