De verkeerde bal

china_kaart_detail_groot.jpgDe grootste fouten maakt men in de politiek doorgaans door de ogen op de verkeerde bal te richten. Nu maakt men zich zorgen op de Verenigde Staten en de crisis met betrekking tot wat het Financieel Dagblad nu al dagenlang ‘rommelhypotheken’ noemt. Dit zijn echter niet de echte problemen in de economie: die zijn structureel van aard en hangen nauw samen met geo-politieke ontwikkelingen.

Het is volkomen terecht dat Wouter Bos stelt dat de ontwikkelingen in de bankensector in Amerika en de financiële markten geen aanleiding vormen tot beleidswijzigingen. Economisch beleid moet structureel zijn, anders werkt het niet. De economie is gebaat bij begrotingsrust: geen grootscheepse Keynesiaanse investeringen als de economische groei wat tegenzit, maar ook geen grootscheepse bezuinigingen of belastingverlagingen. De conjunctuurgolf wordt vanzelf gedempt door een structureel begrotingsbeleid zoals dat in het regeerakkoord is afgesproken, met vaste uitgavenkaders, onafhankelijk van de conjunctuur maar ingegeven door de groeiverwachtingen op middellange termijn.

Politici hebben als het om de economie gaat maar één plicht: optimisme uitstralen. Als de minister-president of de minister van financiën zegt dat het slecht gaat, gaat het ook meteen slecht. Aldus werd de recessie onder Balkenende II verergert (die na nacalculaties door het CBS achteraf helemaal geen recessie bleek te zijn). Het gepruttel van Rutte die ze wil opjutte is dan ook eerder een manier om de aandacht van zijn eigen problemen af te leiden dan een serieus voorstel voor een serieuze economische politiek.

Het kan evenwel nog dommer. Bush stelt voor de belastingen met 1% van het BBP te verlagen ofwel 150 miljard. De Amerikaanse centrale bank verlaagt de rente met 0,5%

Dat is dus de verkeerde bal.

Het échte probleem van de wereldeconomie is het dubbele tekort in Amerika: zowel de overheid als de particuliere sector leent meer dan ze binnenkrijgt. Al jarenlang. Dit gaat goed zolang het buitenland bereid is dit te financieren. Aldus ontstaat een zeepbel, die zich met name in de huizenprijzen voordeed, en die bel loopt nu een beetje leeg. Een welkome correctie.

Beter zou het zijn als de Amerikaanse overheid, net als onder Bill Clinton, het begrotingstekort omzet in een begrotingsoverschot en als de rente wordt verhoogt in plaats van verlaagd, zodat lenen duurder wordt en de onbalans enigszins wordt rechtgetrokken. Exact het tegenovergesteld van wat de Amerikanen nu voorstellen. Hoe lang is het buitenland nog bereid de tekorten te financieren?

En zo komen we op het echte probleem. Het Amerikaanse tekort wordt namelijk in toenemende mate gefinancierd door Aziatische en Arabische staatsfondsen. Een grote Amerikaanse bank moest een zeperd van 10 miljard aan rommelhypotheken afboeken en haalde dit geld op bij een Oliesjeik uit het Midden-Oosten.  De helft van het Amerikaanse financieringstekort wordt gefinancierd door China. De Amerikaanse schuldenmakers liggen dus aan het infuus van China en het Midden-Oosten.

Zolang iedereen er belang bij heeft de status quo te handhaven, zal die gehandhaafd blijven, is mijn voorspelling. Als de wereld de Amerikaanse tekorten niet meer wil financieren zal de Dollar dalen. De Chinezen hebben enkele honderden miljarden dollars op de bank staan en dit geld in rook zien opgaan.

Maar er zijn ook krachten die op middellange termijn, maar zelfs op de korte termijn, de Chinezen mogelijkerwijs nopen tot een omslag. De inflatie in China loopt de laatste maanden tegen de 7%, terwijl de staat streeft naar 3%. Nu al wordt een politiek ingezet van monetaire verkrapping (banken moeten 15% van hun tegoeden aanhouden bij de centrale bank) en er wordt een koerstijging van de Yuan verwacht van maar liefst 12% ten opzichte van de Euro. Dit is bedoeld om de inflatie te beteugelen, maar het is slecht voor de export.

Die export ligt hoog en de economische groei steeg de afgelopen jaren in China dan ook tot 10%. Blijkbaar zijn dubbele groeicijfers niet mogelijk zonder dat het inflatiespook opdoemt.

Daar komt bij dat China op de lange termijn streeft naar een Autarkische economie. De Chinese staat stelt eisen aan investeerders die ertoe moeten leiden dat de Chinezen leren van het buitenland. Op termijn moet dit ertoe leiden dat Chinezen in Chinese auto’s rijden en het buitenland niet meer nodig hebben. Dan zullen de Amerikanen het oliegeld hard nodig hebben om hun schulden te financieren. Of de oliesjeiks daartoe bereid zijn zal veel afhangen van hoe de clash of cultures zich ontwikkeld. En wat willen ze ervoor terug? Wellicht dezelfde non-interventie politiek die China momenteel te beurt valt…

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Politiek

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s