Rente

Vandaag een interessante discussie in de commissie financien over de rente.

Er wordt in de Amsterdamse begroting onderscheid gemaakt tussen het incidentele omslagpercentage (van 3,5%) en de structurele omslagrente (van 4,5%). Het incidentele omslagpercentage is het rentepercentage dat door wordt gerekend aan diensten en bedrijven. De structurele omslagrente wordt gebruikt om voor de structurele ruimte begrotingsrust te creëren. Dit gaat als volgt. Als de daadwerkelijk te betalen rente onder de structurele omslagrente ligt, valt er incidenteel geld vrij, indien er voldoende geld zit in het rente egalisatiefonds. Hiermee voorkom je dat je ineens moet gaan bezuinigen als toevallig de rente stijgt, zoals in de jaren tachtig het geval zat. Als de daadwerkelijke rente boven het structurele omslagpercentage komt, valt er geen geld vrij voor de begroting, maar wordt er ingeteerd op het rente egalisatiefonds. Als dit op is moet je bezuinigen.

In dit licht maak ik mij nogal zorgen om de volgende redenen. Ik denk dat op middellange termijn de rente weer gaat stijgen, aangezien vrijwel alle grondstofprijzen blijven stijgen, zelfs agrarische producten, de afgesloten CAO’s in Nederland ademen geen sfeer van matiging en de opkomende markten als China zijn nog nauwelijks echt aan het consumeren geslagen. De centrale banken houden de korte rente nu nog laag vanwege de hypotheekcrisis (om genoeg kredietruimte te houden) maar dat is eens voorbij en dan zullen de overige macro-economische indicatoren zorgen voor een inflatoire druk, die de Europese Centrale Bank zal willen bestrijden met een rentestijging.

Dit terwijl als de systematiek van financiën wordt voortgezet, waarbij de structurele omslagrente wordt bepaald nav het 10-jaars voortschrijdend gemiddelde, zal leiden tot een mogelijke daling van de structurele omslagrente in volgend jaar of het jaar daarna. Dit komt omdat een aantal jaren dat de rente in historisch perspectief uitzonderlijk laag was dan harder gaan meetellen in de bepaling van het 10-jaars voortschrijdend gemiddelde (eind jaren ’90, maar mn de afgelopen drie jaar).

Als je kijkt naar de ontwikkeling van de lange rente op de markt dan zie je dat de rente de afgelopen 10 jaar een stuk lager was dan daarvoor. De afgelopen twintig jaar lag de rente 1,3 procentpunt hoger dan de afgelopen 10 jaar en in de periode 1970-2007 zelfs 2,5 procentpunt. Volgend jaar zal het 10-jaars voortschrijdend gemiddelde lager liggen dan dit jaar.

 

Lange rente (markt)
1970-2007

7,0%

1987-2007

5,8%

1997-2007

4,5%

1998-2008

4,4%

Bron: CPB

 

Het is mi onverantwoord om volgend jaar de structurele omslag rente te laten dalen, omdat het min of meer toevallig en in historisch perspectief uiterst uitzonderlijk is dat de rente de afgelopen jaren zo laag lag. Zoals gezegd denk ik dus dat de rente op middellange termijn ook zal stijgen, maar belangrijker is misschien nog wel dat het überhaupt heel moeilijk is om de rente te voorspellen. Eind jaren zeventig stijgt de rente ineens bijna vier procent en eind jaren tachtig ineens 2,5 procent.

Daarom hebben wij als PvdA vandaag in de commissie financien een motie ingediend die beoogt dat we het structurele omslagpercentage niet verlagen als het 10-jaars voortschrijdende gemiddelde daar aanleiding toe geeft, indien het twintig jaar gemiddelde hoger ligt. Maw het structurele omslagpercentage zou alleen lager kunnen worden als het dan niet lager ligt dan het 20-jaars voortschrijdend gemiddelde.

Ik werd beticht van doemdenken, maar ik werp daartegenin dat economische ontwikkelen nogal eens voorzien zijn van een sausje massa psychose. Denk aan de tulpenbollen hype eind gouden eeuw: iedereen wilde tulpenbollen en er werden enorme bedragen geboden voor tulpenbollen die nog niet eens bestonden.

Of denk aan de hype rond de ‘NIeuwe economie’ eind jaren negentig: de economische groei zou maar door blijven gaan (omdat toevallig die jaren sprake was van hoge economische groei).

Maw mijn standpunt aangaande de rente is mijns inziens dus eerder die van een reaalpoliticus.

 

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Zonder categorie

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s