Financiele beschouwingen (2)

Mijn inbreng in de financiele beschouwingen:

Financiële beschouwingen

 

Een bekend grapje in de vastgoedwereld luidt als volgt. Welke drie criteria moet men hanteren bij het beoordelen van een vastgoedinvestering?

Wie het weet mag interrumperen.

Welnu, het goede antwoord is: ten eerste de locatie, ten tweede: de locatie en het derde criterium is: de locatie.

Ditzelfde grapje zou ik kunnen hanteren voor de criteria om het college te beoordelen.

Het leidt tot als eerste criterium: de uitvoering, als tweede: de uitvoering en het derde criterium luidt dan: de uitvoering.

Maar dan niet als grapje, maar in alle ernst, maar dat geld voor de vastgoedjongens overigens ook.

De uitvoering is van groot belang, omdat het eenvoudiger is om mooie woorden te noteren in verkiezingsprogramma’s en programakkoord. Ingewikkelder is het om dit om te zetten in een daadwerkelijk verbeterde stad voor de Amsterdammers. En met deze begroting, de eerste van wethouder Asscher, weet ik zeker dat dat gaat lukken. Het college slaagt met deze begroting dan ook ruimschoots voor alle drie de criteria.

 

Deze aandacht voor de uitvoering zou eigenlijk ook zijn beslag moeten krijgen als je kijkt naar het ambtelijk apparaat. Nu is vaak de aandacht teveel gericht op het beleid en te weinig op de uitvoering, het gat in salaris is erg groot en het is niet ‘sexy’, terwijl de uitvoerende ambtenaren toch in eerste instantie het contact is met de Amsterdammer en het gezicht van de gemeente. Ik heb dat zelf mogen ondervinden toen ik een ochtend meeveegde in de Baarsjes: zij krijgen alleen iets te horen van de Amsterdammer als er iets níet goed is gegaan. De uitvoering moet meer positieve aandacht krijgen. Bijvoorbeeld door het beste loket in enig jaar te belonen. Loketten worden steeds belangrijker voor het afvangen van vragen van burgers en ondernemers en van deze frontoffice wordt steeds meer gevraagd op het gebied van integrale kennis en procedures. Tegelijkertijd komen beleidsambtenaren te weinig in contact met de uitvoering. Dat zouden we moeten stimuleren. In de commissie personeel en organisatie komen we op deze twee punten nog met voorstellen.


Met de aandacht voor de uitvoering in de begroting zijn wij in elk geval dus zeer tevreden. Wij hebben hier ook zelf om gevraagd. In de Voorjaarsnota hebben we een aantal voorstellen gedaan die raadsbreed aanvaard zijn voor een solidariteitsoffensief. We willen zo snel mogelijk er op af gaan. Het college heeft deze boodschap goed begrepen en een meevaller bij het afvalenergiebedrijf – als wethouder Gehrels een meevaller heeft is het ook meteen een goeie – en de inkomsten uit deelnemingen. Het siert de wethouder van financiën en het college dat zij het lef tonen deze meevaller in 2008 reeds uit te geven. Het getuigd van visie en durf. De begroting is mooi, energiek en liefdevol. Roodgroen op z’n best. Het is een buitengewoon linkse begroting. Ik durf de bewering te doen dat het de enige begroting is in Nederland van welke instantie dan ook die de term verheffen hanteert voor het verdelen van haar middelen.

Het armoedebeleid van het college is buitengewoon ambitieus. Het lukt ons om de bezuinigingen van de vorige kabinetten Balkenende structureel te compenseren. Daarbovenop stelden wij bij de Voorjaarsnota de woonkostenbijdrage te verhogen, waarschijnlijk de meest op het individu toegespitste manier van armoedebestrijding. Vervolgens doet het college nu het voorstel er nóg twee miljoen structureel bij te plussen. Respect.

Onze fractievoorzitter wees er tijdens de algemene beschouwingen op dat nog steeds een kwart van de kinderen opgroeit in armoede. 17% van de Amsterdamse kinderen vertrekt zonder ontbijt naar school. Dat is slecht voor hun groei en voor hun schoolprestaties. Wij willen geld uittrekken waarbij we het college vragen zorg te dragen voor een adequate uitvoering van een proef voor ofwel gratis ontbijt, ofwel een lunch, of wel voldoende groente en fruit, zoals de GGD onder de noemer ‘Gruit’ initieert.

Armoede hangt nog te vaak samen met schulden. Wij deden al eerder het voorstel voor preventie van schulden bij de jeugd, maar als het zover is dat mensen in de schulden zitten, moeten we voorkomen dat ze bij de crisis schuldhulpverlening terecht komen. Het rekenkamer rapport dat daarover onlangs verscheen spreekt boekdelen. Dit voorkomen we door een superteam schuldhulpverlening in het leven te roepen, zoals wij bij de algemene beschouwingen aankondigden, waarvoor de bijgaande motie financiering vrijmaakt, maar waar we ook het budget dat we bij voorjaarsnota uittrokken dat nog niet helemaal ingevuld is in deze begroting kunnen aanspreken.

 

Links, sociaal beleid is ook het kiezen voor kinderen eerst, hetgeen we volgens afspraak terugzien in deze begroting. Sociaal beleid is ook preventie. De eigen kracht conferenties waar we om vroegen komen er en we gaan eerder op signalen van de omgeving af en kiezen voor een van deur tot deur aanpak om alle arrangementen metterdaad bij de juiste persoon te krijgen.

 

Maar sociaal beleid is ook participatie, mensen perspectief bieden op vooruitgang, iederéén de mogelijkheid geven verder te komen in de maatschappij. Solidariteit mag nooit leiden tot stilstand. Daarom willen we het college vragen organisaties en het bedrijfsleven ertoe te bewegen plekken te creëren voor mensen met een uitkering die vrijwilligerswerk willen doen, en hiervoor een vergoeding van 100 tot 150 euro per maand ter beschikking te stellen. De gemeente doet uiteraard ook mee. Deze voorstellen die de participatie bevorderen en de armoede bestrijden staan in bijgaande motie.

 

Dekking voor deze voorstellen van totaal 1,7 miljoen euro vinden wij door ten behoeve van het museumplein niet de volledige 5 miljoen zoals opgenomen in de begroting te accorderen, maar vooralsnog 3,3 miljoen euro ter beschikking te stellen. Eerst moet gekeken worden of derden bij willen dragen en er is met de nieuwe grondexploitatie wet ook een publiekrechtelijke stok achter de deur om het kostenverhaal goed te regelen.

 

Ik zei het al eerder, de begroting is niet alleen links en sociaal, hij is ook mooi. Wat bedoel ik daarmee?

Het college zorgt voor een mooiere stad. Grote ‘hotspots’ worden aangepakt, zoals het Leidse plein en de Wibautstraat. Met name de Wibautstraat is mijn fractie erg blij mee. Het zijn grote projecten met grote bedragen. Wij bedanken de Amsterdammers die in de omgeving wonen voor hun aanhoudendheid om tot een beter plan te komen. Hieruit blijkt maar weer dat bestuurders goed moeten luisteren naar de bevolking en, meer nog, dat dit bestuur ook metterdaad luistert naar de bevolking. Dank daarvoor.

De inzet voor een mooiere stad spitst zich ook toe op het kleinschalig buurtniveau waarop de stad zo dikwijls beleefd wordt, hetgeen uiting komt in het bedrag voor postzegelparkjes, waar wij als fractie een raadsnotitie over hebben ingediend. Deze kleinschalige, openbare, aangeklede en multifunctionele groenvoorzieningen in de buurt bevorderen de leefbaarheid, saamhorigheid en uitstraling van een buurt. Ontmoetingsplekken zijn een essentiële voorwaarde om de sociale verbanden van de metropool die Amsterdam is tot haar recht te laten komen.

Verder investeren we met deze begroting maar liefst drie miljoen meer in monumenten. Het is heel belangrijk goed te zorgen voor ons erfgoed.

We zijn ook erg blij dat de sleutelgelden ISV overeind zijn gebleven. Erg belangrijk dat onze collega’s in de stadsdelen op deze wijze hun werk kunnen blijven doen ondanks de terugloop in de ISV-gelden

 

Dit linkse college krijgt complimenten over veiligheid en economie. Dat deze complimenten terecht zijn, blijkt ook uit deze begroting. De straatcoaches waarvan iedereen ervan overtuigd is dat ze goed werken tegen overlast rollen we uit over de hele stad in deze begroting. Het budget voor cameratoezicht wordt in deze begroting bijna verdubbeld. Het economisch beleid is waarschijnlijk het meest ambitieuze economische beleid sinds lange tijd. Investeringen in de top combineren met investeringen in de basis. De afspraken in het programakkoord komen we na, maar daar naast komen de ambities ook tot uiting in bijvoorbeeld 1 miljoen euro extra voor kleinschalige bedrijfshuisvesting, die wordt vrijgemaakt om de onrendabele top te dekken. Heel belangrijk voor kleine startende ondernemers.

Randvoorwaardelijk voor de economische ontwikkeling, maar eigenlijk voor alles wat zich binnen een metropool afspeelt, is de bereikbaarheid die mij ons al snel in één adem wordt genoemd met de luchtkwaliteit. Ook hier doet het college een aantal goede voorstellen, zoals de verruiming van tijden naar P+R locaties, het verstrekken van OV-abonnementen bij het inleveren van een parkeervergunning, het uitbreiden van P+R locaties en het stimuleren van het autodelen en het gebruik van de fiets.

 

Wij willen een aantal extra voorstellen doen als het gaat om de bereikbaarheid en luchtkwaliteit. Het gaat om de volgende voorstellen.

–          gratis OV vanaf P+R locaties aanbieden; De proef van drie maanden was buitengewoon succesvol. Zelfs het P+R-terrein in Zuidoost stond was op sommige dagen bijna vol, terwijl daar eerder nog een bezetting van zo’n 25% gemeten werd.

–          op maat gesneden vervoersarrangementen vanaf P+R locaties naar de oude stad en naar aansluitingsverbindingen te verzorgen;

–          te komen tot meer gemeentelijke coördinatie van het initiatief City Cargo voor zover dat niet uit de bestaande organisatie kan; De klanten melden zich aan, de stadsdelen werken hard mee, maar de grote bottle neck voor dit belangrijke project is dat de centrale stad onvoldoende service gericht meewerkt aan dit zeer belangrijke initiatief.

–          de business case waterstoftoepassingen voor onder andere GVB bussen en rondvaartboten vanaf 2008 uit te voeren; volgens de begroting is de business case halverwege 2008 klaar. Volgens de drie criteria van de uitvoering moeten we dus ook op dit punt meteen beginnen met de uitvoering.

–          Dit financieren wij voor 2,5 miljoen incidenteel vrij te maken uit de middelen voor de pilot gratis OV voor ouderen die vrijvallen wegens het ontbreken van cofinanciering door het rijk; Bij de voorjaarsnota kreeg onze motie om de pilot sowieso voort te zetten helaas geen meerderheid. Alle fractie stemden tegen en wij kunnen dus niet anders dan ons neerleggen bij deze raadsmeerderheid.

–          Voor 0,6 miljoen euro structureel door de tranche 2009 onderhoud stadhuis en ambtswoning niet naar voren te halen in 2008.

 

Een derde en laatste financiële voorstel dat wij hier doen is het vrijmaken van geld om illegale bordelen en escorts op te sporen. Prostitutie in Amsterdam houdt niet op bij de Wallen. Juist in het illegale circuit buiten de Wallen vinden de vreselijkste misstanden plaats. Hier kunnen we onze ogen niet voor sluiten, daar moeten we als gemeente bovenop zitten.  De PvdA vindt dat het college nog meer werk moet maken van het actief bestrijden van mensenhandel. Een sociale stad is ook een stad die schrijnende misstanden zo hard mogelijk moet aanpakken. Wij mogen niet accepteren dat er op deze manier misbruik wordt gemaakt van jonge kwetsbare vrouwen. Het is een plicht van de gemeente en politie om deze vrouwen uit hun benarde situatie te halen.  Opsporing en sluiting van illegale bordelen kan beter en moet een grotere prioriteit worden. Wij zijn blij dat er inmiddels ruimte is gevonden om juridische bijstand voor prostituées goed te regelen, voor het opsporen van illegale bordelen en escorts is dat ons inziens nog niet het geval.

Daarom deze motie.

 

Dan rest mij nog iets te zeggen over de financiële systematiek.

 

Wij zijn erg blij dat het het college lukt al deze prioriteiten, versnellingen en uitvoering te bereiken met behoud van lage lasten. Het is niet voor niets dat wij dat in het programakkoord hebben opgenomen.

Het is, zoals gezegd, goed dat we kunnen versnellen in de uitvoering, maar we moeten er geen gewoonte van maken zo’n groot verschil te laten ontstaan tussen voorjaarsnota behandeling en begrotingsbehandeling. Als we deze meevaller (afvalenergiecentrale, extra dividenden) bij de Voorjaarsnota hadden gehad hadden we toen een ander debat gehad. Het financiële beleid in brede zin moet wel prudent blijven. De renterisiconorm en de kasgeld limiet halen we ruimschoots. Daar is in onze optiek nog steeds sprake van, maar dat moeten we wel zo houden.

Daarnaast worden ook de eerder afgesproken bezuinigingen gehaald, ze zijn niet overal exact ingevuld maar blijven wel ingeboekt, waarbij zelfs de frictiekosten zijn gedaald ten opzichte van wat voorzien werd bij de Voorjaarsnota. Hier hebben wij dus vertrouwen in. Ook gezien de ervaringen met de eerdere bezuinigingsronde naar aanleiding van de Sinterklaasbrief (100 miljoen operatie) waarbij uiteindelijk meer bezuinigingen werden gehaald dan voorzien. Dit roept wel de vraag op waarom tegelijkertijd het aantal ambtenaren stijgt (met 150)? Graag reactie van het college.

 

Dat brengt mij op een volgende motie die het karakter heeft van een beleidsmotie. Het gaat om de inhuur van externen. De gemeente geeft hier al jarenlang ongeveer 100 miljoen per jaar aan uit. De inspanning zou erop gericht moeten zijn zoveel mogelijk door de eigen organisatie te laten doen. Kan het zijn dat ambtenaren te weinig vertrouwen in zichzelf hebben, doordat de samenleving en de politiek hen heel de tijd alleen beschouwen als een bezuinigingspost? In dat geval moeten we eens zeggen: lang leve de ambtenaar! Wij willen dat het college komt met een plan van aanpak om in drie jaar tijd de inhuur van externen met 10% te verminderen. Bovendien willen we voortaan meer inzicht vooraf (en niet alleen bij de rekening) over welke inhuur verwacht wordt en waarom. De bespaarde middelen kunnen weer – deels – gebruikt worden om de kwaliteit van onze eigen ambtenaren te verhogen. Ik zou dan ook nogmaals willen zeggen: uitvoering, uitvoering en uitvoering. Maar dan wel zelf uitvoeren.

 

Aangaande de financiële systematiek gaat mij nog aan het hart dat we moeten uitkijken dat we de verschillende financieringsstromen niet verkokert beschouwen. Dit vind ik wel een risico voor een gemeente met veel diensten en gemeentelijke onderdelen.

We missen nog steeds een resultaatsgebied ICT, er zijn geen duidelijke doelstellingen ICT en de post zit versnipperd. We hebben daar bij de Voorjaarsnota al op gewezen maar zullen daar nu in de commissie op terugkomen.

Deze versnippering zie je wel op meer punten. Het is belangrijk dat het gemeentelijk beleid op sommige punten meer samenhang vertoont.

Er zijn soms losse projecten in de verschillende resultaatsgebieden, waarbij de verbindingen niet altijd helder zijn.

Ik wees al even op het risico voor het project city cargo van teveel versnippering.

Dit is wat de wethouder van financiën graag wil bestrijden in het sociale domein, maar hij moet daar ook goed oog voor hebben als het de eigen gemeentelijke financieringsstromen betreft. In het verlengde hiervan: het miljoen voor hefboom sociaal domein die bedoeld is om ‘operatie Frankenstein’, daarvan is ons nog niet precies duidelijk ondanks de begrotingstekst wat nu precies het rendement is voor de Amsterdammer, wellicht kunt u daar in eerste termijn nog op ingaan.

Het tegengaan van verkokering speelt ook in de relatie tot ander overheden. We moeten de verschillende budgetten in samenhang met elkaar bekijken en daarom kom ik tot onze laatste motie, die beoogd de effecten van de bezuiniging van het rijk op eenvoudige hulp voor zorgbehoevenden te mitigeren, door een verschuiving in de bestaande arrangementen voor participatiebanen en reintegratietrajecten richting zorg.

 

 

Resumerend kom ik tot een conclusie. Het is een mooie begroting, waarin terecht de drie criteria van de uitvoering centraal staan. Maar ook met betrekking tot alle andere criteria die centraal staan in de roodgroene samenwerking, zoals de armoedebestrijding en de participatie van mensen die niet automatisch meekomen in de maatschappij, maar ook mbt de veiligheid en economie slaagt het college met vlag en wimpel. De roodgroene ambities komen maximaal tot hun recht en ik weet zeker dat we met deze begroting in de hand in 2008 een enorme investering doen om Amsterdam in zijn totale samenhang vooruit te helpen. Dat is progressieve politiek met lef en visie waar wij voor gaan. Wij hebben op drie punten het voorstel gedaan om nog een extra impuls te geven: participatie en armoede bestrijding, bereikbaarheid en luchtkwaliteit, en de bestrijding van mensenhandel. Aangaande de financiële systematiek en het ambtelijk apparaat zijn wij met twee beleidsmoties gekomen en wij hopen uiteraard dat de andere partijen sympathiek staan tegenover onze voorstellen.

Een reactie plaatsen

Opgeslagen onder Politiek

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s