Minder bijstandsgerechtigden

Het aantal bijstandsgerechtigden daalt sterk. Vorig jaar met bijna 10% tot 275.000 in heel Nederland. De eerder genoemde Milanese top-econoom Tito Boeri sprak eerder zijn bewondering uit voor de banengroei in Nederland.

Wat evenwel van groot belang is is dat ook het aantal langdurig werklozen aan de slag komt. Van de 27.000 bijstandsgerechtigden die in 2007 een baan vonden, waren er maar liefst 21.000 langdurig werkloos, zo maakte het CBS gisteren bekend.

Tito Boeri was in Nederland om de Duisenberglezing te houden. Hij doet onderzoek naar het volgende intessante fenomeen: in heel Europa worden alle regeringen die succesvolle hervormingen doorvoeren waardoor de werkloosheid daalt, door de kiezers weggestemd. Ben benieuwd naar de uitkomsten…

Leegstandsbelasting (2)

Parool wijt vandaag een artikel aan de leegstandsbelasting en de heldenrol die de gemeentelijke PvdA-fractie daarin gespeeld heeft tot op heden:Leegstand kantoor zwaarder belast?DEN HAAG – Er komt mogelijk toch een soort leegstandsbelasting op panden die niet gebruikt worden. Staatssecretaris Frank Heemskerk (PvdA) van Economische Zaken zal binnenkort de mogelijkheden onderzoeken. Eigenaren van leegstaande kantoren en bedrijfspanden zouden volgens Heemskerk beboet moeten worden. De staatssecretaris, die eerst de juridische en fiscale mogelijkheden onder de loep wil nemen, werd op het spoor gezet door de PvdA-fractie in Amsterdam. De PvdA vraagt het college al enige tijd in Den Haag aan te dringen op de komst van zo’n ‘leegstandstaks’. Wethouder Maarten van Poelgeest (GroenLinks) van ruimtelijke ordening liet het onderwerp eerder rusten, omdat hij verwachtte dat de belasting geen haalbare kaart zou zijn. Hij suggereerde meer in kraakacties dan in boetes te zien. Wel stuurde hij, na een door de PvdA ingediende motie van de gemeenteraad, een brief naar het kabinet waarin hij om de taks vraagt.Intussen stuurden de PvdA-raadsleden Sabina Gazic en Michiel Mulder ook zelf een brief aan minister Wouter Bos van Financiën waarin ze de belastingmaatregel bepleitten. Zij wezen hem erop dat in Amsterdam 1,2 miljoen vierkante meter kantoorruimte leegstaat, bijna twintig procent. Tegelijkertijd kamp de stad met woningnood en exploderende huizenprijzen. De kantoren zouden gebruikt kunnen worden voor minder rendabele functies als kinderdagverblijven of jongerenhuisvesting. In slechts enkele gevallen zouden ze tot volwaardige woningen kunnen worden omgebouwd.Mulder noemde het ‘goed nieuws’ dat Den Haag zich op de leegstand heeft geworpen. ”Gelukkig. En het kan, want in België heeft men goede ervaringen met de Vlaamse ‘krotbelasting’. Deze belasting is in 1995 ingevoerd.”Inmiddels pleiten ook de steden Den Haag, Ede en Tilburg voor een leegstandsbelasting.

Leegstandsbelasting

Nadat Amsterdam nav de motie-Mulder het kabinet om een leegstandsbelasting had gevraagd om de leegstand van lege kantoren te lijf te gaan, (zie hier) kregen wij aanvankelijk van het kabinet een afwijzende reactie. Maar nu lijkt men toch overstag: staatssecretaris Frank Heemskerk (foto)  gaat de mogelijkheid onderzoeken. In deze brief aan de minister van financien zet ik de voordelen en ratio achter de leegstandsbelasting uiteen.

Vertrutting

Afgelopen vrijdag ging ik met Ivar Manuel, fractievoorzitter van D66 (foto), in debat over vertrutting. Hoewel ik een paar minuten te laat was doordat mijn ketting van mijn fiets lag, was het toch een buitengewoon interessant debat. Mart Boden maakte als te doen gebruikelijk een verslag van dit politiek café van de PvdA.

De term ‘vertrutting’ wordt de laatste tijd nogal ruim geinterpreteerd. Veel zaken die in mijn optiek niets meer of minder zijn dan het aanpakken van misstanden wordt eronder geschaard. Denk aan de aanpak van de Wallen. Ook dit wordt vertrutting genoemd. Leg dat maar eens uit aan de vrouwen die het slachtoffer zijn van vrouwenhandel, moderne slavernij door gewetenloze beroepscriminelen: vertrutting?

Of het helpen van ouders met opvoedondersteunen als het hun zelf niet lukt. Achterstanden die kinderen oplopen op jonge leeftijd, kunnen veelal in een later van hun stadium niet meer ingehaald worden. Als er dan een offensieve politiek wordt gevoerd om in een vroeg stadium te helpen, wordt dit ook onder vertrutting geschaard.

Als dat allemaal vertrutting is, dan werp ik mij graag op als voorvechter van de vertrutting. Maar dan moet wel de Dikke van Dale worden aangepast. Wellicht een aardig voorstel voor de minister van justitie?

Onkruid

Het bloeit weer op tussen de
wortels van een boom
Zonder schroom en heel natuurlijk
De natuur gewoon

Het verschrompelt
Niet meer dan normaal
Vertrapt en verkreukeld
Verwordt het tot niets
Meer dan gewoon

Maar voordat bloemen bloeien waar je ze wil
De tuin herroepen
Aan de kant
Loopt uit de spuigaten alweer
Het ongewassen kruid
En al roep je het uit
Het blijft toch
Heel gewoon

Wouter Bos maakt aantekeningen

De Milanese topeconoom Tito Boeri (foto) houdt aanstaande donderdag de Duisenberglezing. Voor die gelegenheid gaf hij een interview en hierin sprak hij zijn bewondering uit voor Europa als geheel, waar de werkgelegenheid snel groei en de werkloosheid op een historisch laag niveau is beland. In veel ‘oude’ lidstaten stijgt de werkgelegenheid zelfs harder dan in veel ‘nieuwe’ lidstaten, zo stelt de gezaghebbende econoom.

Over Nederland is hij zo mogelijk nog lovender. Inderdaad is de werkloosheid al weer gedaald ónder het historisch lage niveau van de eeuwwisseling. Ook over de minister van financien, Wouter Bos is hij lovend. Hij stelt slimme vragen, stelt de econoom, maar bovenal ging zijn waardering uit naar het feit dat hij aantekeningen maakte. Dat zou in Italie geen minister doen, stelde hij, daar zijn ze te arrogant voor. Hij vond het een teken van eruditie en werklust.

Met betrekking tot dit laatste punt stond Wouter Bos reeds als kamerlid en staatssecretaris van financien bekend om zijn werklust. Als staatssecretaris werkte hij van acht uur ’s ochtends tot tien uur ’s avonds.

Iemand die zich deze week opwierp als een mogelijke collega is Eelco Brinkman. Hij stelde in het Nederlands Dagblad (die Christelijke krant) dat er één ministerie van Ruimte moet komen, waar Verkeer en Waterstaat, LNV en Ruimtelijke Ordening gebundeld zijn. Zit daar dan ook Volkshuisvesting bij in zijn ogen? Ik mag hopen van wel, want ik vind het scheiden van zoiets als Wonen en Ruimtelijke Ordening zoals nu gebeurd is buitengewoon onhandig. Het doet ook geen recht aan het feit dat mensen willen wonen, naast recreeren en wandelen in het groen.

Iemand die al eerder zijn rentree maakte was Ernst Hirsch Ballin, volgens een onderzoek onder de fractievoorzitters in de Tweede Kamer de beste minister. Deze nestor van het publieke bestel die ooit een stemadvies kreeg van scheidend premier Ruud Lubbers (ten kostte van eerder genoemde Brinkman) stelde voor het woord ‘allochtoon’ minder te gebruiken. Een buitengewoon goede suggestie, waar wij als fractie eerder een motie over indienden in de gemeenteraad, die helaas niet kon bogen op een meerderheid. Er wordt ten onrechte nogal honend over gedaan: het is echt niet goed bij voortduring het taalgebruik op te delen in hullie en wij. Iedereen is in de eerste plaats een individu en Nederlander. Uit een onderzoek door de gemeente Amsterdam kwam ook naar voren dat ‘allochtonen’ het heel erg vinden dat ze ‘allochtoon’ worden genoemd. Waarom zouden we dat niet serieus nemen? Wellicht omdat de meeste politici bang zijn voor de bijna zevenhonder reacties die Hirsch-Balling kreeg op de site van de Telegraaf.

Recreeren

Waarschijnlijk is het zo dat als je ergens mee bezig bent, je automatisch stuit op dingen die daarmee te maken hebben. Als de ogen en oren er dan beter voor open staan. Ik schreef al eerder over het project aangaande recreatie en het grondgebruik in Nederland. Zo stuitte ik op een boek uit het begin van de jaren zestig, waarin werd geanalyseerd dat Nederland niet meer alleen het land was van de klompen, van de molens en kaas, maar steeds meer ook een land was met een industrie en technologie. Behalve de geneugten die dit met zich meebracht, werd ook gewezen op de Nadelen. De toenemende motorisering van het verkeer, waarbij Nederland toen nog achterliep bij de rest van Europa, leidde tot steeds meer verkeersdoden. In 1960 ging het al om 1900 doden per jaar. Dit maakte, dat wellicht gezocht moest worden naar ingrijpende, landelijke maatregelen. Die zijn er gekomen, en niet zonder effect. Het aantal verkeersdoden is inmiddels meer dan gehalveerd, tot ongeveer 800 per jaar. Maar men zag ook andere problemen. Door de toenemende welvaart en mobiliteit nam de vraag naar recreatie toe. Waar kunnen die mensen allemaal heen? Geanalyseerd wordt dat als men op topdagen genoegen neemt met 3 m2 per persoon op het strand, het strand nog een vraag aankon van 2,25 recreanten per dag. Er werd evenwel een grootscheeps plan voor het groene hart gepresenteerd. Een brede groene zone, lopende van Rotterdam tot Amsterdam, moest een recreatieve functie krijgen. Op de kaart waren ik weet niet hoeveel kampeerterreinen getekent, want dat leek waarschijnlijk in die tijd het summum van recreeren. Maar ja, men moest er wel zien te komen. Dus werd een gigantische autosnelweg van Rotterdam naar Amsterdam getekend, dwars door het groene hart. Zo zou het groene hart een half miljoen recreanten per dag kunnen herbergen. Het mag inmiddels genoegzaam bekend zijn dat die snelweg er nooit gekomen is, evenals overigens het grootscheepse recreatiegebied. Wél is het probleem serieus genomen want sinds de jaren zestig want sinds die tijd is het oppervlak van Nederland dat gebruikt wordt voor natuur en recreatie toegenomen van 14% van heel het land tot 18%. Desalniettemin is het van belang stil te blijven staan hoe, met de toenemende vrije tijd, de stad en het land het beste ingericht kan worden voor recreatieve doeleinden. Het idee van het extreme aantal kampeerterreinen waar men in de jaren zestig aan dacht lijkt wellicht niet het gelukkigste, maar wat dan wel? Ook de binnensteden zijn van belang voor andere vormen van recreatie dan kamperen: winkelen en museumbezoek en wat dies meer zij. In het boek werd reeds geconstateerd dat de binnensteden in de toekomst een vrijwel onmogelijke opgave krijgen het verkeer te verwerken. In de biografie van Joop den Uyl konden wij reeds lezen van zijn plannen delen van de binnenstad plat te gooien en grote boulevards aan te leggen, zoals Napoleon in Parijs had gedaan. Zijn beleid als wethouder van Amsterdam was er op gericht de binnenstad ‘juist voor de auto’ goed bereikbaar te maken. Gelukkig is het zo’n vaart niet gelopen, maar blijkens mijn bron uit begin jaren zestig was dat ook in die tijd inmiddels redelijk achterhaald, hoewel er wel melding wordt gemaakt van plannen voor grote autobanen in de binnensteden. Nee, de oplossing in mijn bron wordt eerder gezocht in het invoeren van betaald parkeren. Ook daarvan weten we hoe het is afgelopen. Hoewel, afgelopen is het nog niet. Met andere woorden: een visionair boek dat het heden vanuit historisch perspectief benaderd. En het is altijd goed een bepaalde kwestie vanuit een ander perspectief te bezien dan men gewend is.

Schande, u bouwt!

Gisteren, naast de in mijn optiek toch wat wonderlijke documentaire over Joop den Uyl, nog een ander wonderlijk programma gezien. Gepresenteerd door die dame die in Goede Tijden Slechte Tijden speelde, met het rode haar, dat nu overigens zwart is. Juist, Vicoria Koblenko. Samen met ene Puck Kniesmeijer (links). Landroof heet het.

Het ging over een woningbouwproject in de gemeente Rheden. Omwonenden van een geplande woningbouwontwikkeling hadden in een inspraakronde bezwaren geuit aangaande de privacy. Zij waren bang dat ze met de komst van het geplande appartementencomplex hun privacy zouden kwijtraken. De ontwikkelaar had toen een brief gestuurd waarin hen werd aangeboden een flinke lap grond te kopen vóór hun huis, zodat hun privacy gewaarborgd zou zijn. Met dit koopcontract werd ook geregeld dat de bewoners verder af zouden zien van bezwaar- en beroepprocedures.

Me dunkt, een inventieve manier om alle partijen tevreden te stellen: er kan gebouwd worden én de privacy is gewaarborgd. Dat de ontwikkelaar dan wel garantie wil dat ze niet tot in den treure bezwaar blijven maken, kan ik me iets bij voorstellen. De woningbouwprojecten in Nederland gaan kapot door deze overtrokken bezwaar- en beroepsmogelijkheden.

Is dat erg? Ja. Het idee dat mensen in Nederland ook gewoon ergens willen wonen gaat er bij veel mensen niet in. Zo ook de presentatrice van dit pulp-programma. Zij stelde dat het een schande was dat op deze wijze de democratie werd aangetast. Hun rechten werden afgepakt door het grootkapitaal en de oprukkende woningbouw. Welnee, het is gewoon een redelijk voorstel om in goed fatsoen eruit te komen zonder jaren te procederen tot aan de Raad van State. De wethouder, een partijgenoot overigens, praatte de zwartharige presentatrice naar de mond door te stellen: ik zou zo’n brief niet zo geschreven hebben. Getuigt niet echt van bestuurlijke moed.

Toch is bestuurlijke moed nodig om in dit land nog wat woningen uit de grond te trekken. Het is het klassiek insider-outsider probleem. De insiders (omwonenden, mensen die al een woning hebben) zien hun belangen goed vertegenwoordigd. Zij roeren zich in de gemeenteraad op inspraakgelegenheden en zijn ruimhartig voorzien van allerlei inspraak- en bezwaarmogelijkheden. De outsiders, woningzoekenden, hebben die mogelijkheden niet.

Maar die nuance zie je zelden op televisie, zeker niet als in dit soort derderangs documentaires er alles aan wordt gedaan om het programma een bepaalde draai te geven en mensen in een bepaalde hoek te duwen.

Joop den Uyl

De Bloggers van Sargasso hadden het al voorspeld: deze week wordt Ome Joop week. Volkskrant redactrice Anet Bleich schreef een biografie en morgen komt een documentaire op t.v. Goed voor de verkoopcijfers is natuurlijk dat het eerste hype’je al binnen is: Joop den Uyl zou in zijn tienerjaren sympathie hebben getoond voor Hitler. Het stond vandaag in de krant, in Vrij Nederland en op het RTL nieuws. Maar waar is dat op gebaseerd?

Op een opstel waarin het volgende citaat onderdeel van uitmaakt ‘een herboren, zelfbewust volk in eensgezindheid om den ‘Fuhrer’ [was] geschaard’. Ik zou graag eerst het hele essay van Den Uyl willen lezen, want dit deeltje van een zin kan van alles en nog wat betekenen: dat hij dat goed vond of juist niet, wat dat betekende enz.

Als we dan openheid geven, dan graag volledige openheid. Al wie het essay in bezit hebbe: zet het ergens online op de site.

Persoonlijk weet ik dat, toen hij lid was bij de SSR Amsterdam, hij zich sterk heeft ingespannen om de club te sluiten, toen de Duitsers eisten dat een loyaliteitsverklaring getekend zou worden. Het Amsterdam Studencorps bijvoorbeeld heeft zo’n verklaring wel getekend en is vrolijk open gebleven. Ed van Thijn constateerde tot zijn schok toen hij lid werd van het Studentencorps dat hij geacht werd een jaarclubje te vormen met alle Joodse eerste jaars.

Overigens komt de oorlog in de jaren zestig terug, zij het op een heel andere manier. Als fractievoorzitter van de PvdA in de Tweede Kamer toonde hij zijn sympathie voor de provo’s die op het Spui van de politie klappen kregen. Of hij zich niet ergerde aan het langharige, ongewassen tuig, vroeg men zich af.

Ome Joop verklaarde dat hij geen enkel bezwaar had tegen ‘langharige en ongewassen knapen met constructieve ideeen. Het staat iedereen in ons land vrij zijn haar lang te laten groeien en zich niet te wassen. Ik herinner eraan dat de Duitsers die in 1940 ons land binnenvielen, keurig geknipt, gewassen en geschoren waren.’

Kijk dat zijn argumenten.

Groen groen groen groen knolle knolle land

Er is in Nederland altijd heel wat te doen over ‘verrommeling’ van het landschap zoals dat tegenwoordig heet. We willen groen én we willen lekker wonen. We vinden het hier op zijn minst ‘druk’ maar gaan wel met z’n allen op een kluitje op het strand zitten.

Hoe druk is het hier eigenlijk? Behoorlijk. We wonen met gemiddeld 400 mensen per vierkante kilometer en steken wat dit betreft met kop en schouders boven de andere Europese landen uit. Aan de andere kant: zo druk als in Manhattan is het hier niet. We bouwen namelijk niet zo stedelijk. Als we zo stedelijk zouden bouwen als in Manhattan zouden we alle Nederlanders in Zuid-Limburg kwijt kunnen.

Als je puur naar het oppervlak van Nederland kijkt, zie je dat we maar een heel klein deel gebruiken om te wonen. En, eens te meer, dat dit helemaal niet zo sterk toeneemt. In 1967 gebruikten we 4,6% van het oppervlak van Nederland om te wonen, en nu is dat 6,6%. Gedurende bijna veertig jaar is maar 2% van ons land bebouwd. Hieronder zie je die ontwikkeling voor 1967, 1983 en 2003. Het felrode is woningbouw, het grijze overige bebouwing, lichtgroen is de agrarische bouw en donkergroen natuur en recreatie. Indien u erop klikt, ziet u de taartdiagram wat groter.

 

Inderdaad is het agrarisch landschap afgenomen, zo blijkt, maar deze afname is in veel sterkere mate ten goede gekomen aan een andere categorie: namelijk natuur en recreatie. In dezelfde periode nam het oppervlak dat we gebruiken voor natuur en recreatie toe van 14% tot bijna 18% van ons oppervlak. Toegegeven, ook de overige bebouwing nam toe. Het gaat dan onder ander om verkeersbebouwing. Denk aan alle snelwegen die er in de jaren zestig nog niet lagen. De laatste twintig jaar is dit type bebouwing procentueel vrijwel stabiel gebleven.

Natuurlijk zijn er regionale verschillen, zal men dan zeggen, zodat voor de beleving van de mens we nog steeds op een kluitje wonen. Maar ook dit moeten we niet overdrijven: in Noord-Holland is bijvoorbeeld de grond die we gebruiken voor landbouw en natuur niet heel veel minder dan gemiddeld. In Noord-Holland wordt 16,5% van het oppervlak gebruikt voor natuur en recreatie, tegen 17,1% gemiddeld in Nederland!

Nota bene, hoe zit het dan met de angst voor het groene land? Het kabinet streeft naar de bouw van minstens 80.000 woningen per jaar, bij een sloop van +/- 20.000 worden dan netto 60.000 woningen toegevoegd. In de na te streven mix van 60% buiten de stad en 40% stedelijke bouw zal daar per woning gemiddeld 450 m2 grond voor nodig zijn (en dan sjoemel ik nog ten favoure van het groen want hierbij rekenen ik ook wegen en culturele voorzieningen en parken). Met deze ambitie zal de komende tien jaar slechts 1,2% van ons agrarisch land met woningen bebouwd worden. Jaarlijks zal in Nederland slechts 0,1% van ons totale oppervlak gebruik gaan worden voor nieuwbouwwoningen.

Me dunkt, een geruststellende gedachte voor de liefhebbers van het groene land.